CHỦ ĐỀ 7:
CÁCH DẪN TRỰC TIẾP
CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

NHẮC LẠI KIẾN THỨC BÀI CŨ
- Trình bày 5 PCHT đã học ? Trình bày khái niệm
mỗi PCHT? Cho VD.
Trình bày mối quan hệ giữa PCHT và tình huống
giao tiếp?
- Nguyên nhân vi phạm các PCHT?

I – Cách dẫn trực tiếp

§äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n v¨n sau (trÝch tõ truyÖn ng¾n
LÆng lÏ Sa Pa cña NguyÔn Thµnh Long):
a) Ch¸u ë liÒn trong tr¹m hµng th¸ng. B¸c l¸i xe bao lÇn dõng, bãp cßi
toe toe, mÆc, ch¸u gan l× nhÊt ®Þnh kh«ng xuèng. Ấy thÕ lµ mét h«m,
b¸c l¸i ph¶i th©n hµnh lªn tr¹m ch¸u. Ch¸u nãi: “§Êy, b¸c còng ch¼ng
“thÌm” ng­êi lµ g×?”
 Nhắc lời nói (có từ “nói”) được tách ra khỏi phần câu đứng trước
bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
b) Ho¹ sÜ nghÜ thÇm: “Kh¸ch tíi bÊt ngê, ch¾c cu cËu ch­a kÞp quÐt t­
íc dän dÑp, ch­a kÞp gÊp ch¨n ch¼ng h¹n.”

 Nhắc ý nghĩ (có từ “nghĩ”)được tách ra khỏi phần câu
đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
* Khi chuyÓn ®æi vÞ trÝ hai bé phËn ë (b), ta cã:
“Kh¸ch tíi bÊt ngê, ch¾c cu cËu ch­a kÞp quÐt t­íc dän
dÑp, ch­a kÞp gÊp ch¨n ch¼ng h¹n” – Ho¹ sÜ nghÜ thÇm.

I – Cách dẫn trực tiếp
1/ VD: SGK
Lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong các ví dụ:Được nhắc lại một cách
nguyên vẹn
* Dấu hiệu hình thức:Nằm trong dấu ngoặc kép và đứng sau dấu hai
chấm
Cách dẫn trực tiếp
Lưu ý: Ngoài ra lời đối thoại của các nhân vật cũng được xem là
lời dẫn trực tiếp
Ví dụ:
An: - Cậu có biết bơi không?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏi nữa.

2/ Ghi nhớ: SGK

§äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n trÝch sau:
a) L·o t×m lêi lÏ gi¶ng gi¶i cho con trai hiÓu. L·o khuyªn
nã h·y d»n lßng bá ®¸m nµy, ®Ó dïi gi¾ng l¹i Ýt l©u, xem
cã ®¸m nµo kh¸ mµ nhÑ tiÒn h¬n sÏ liÖu; ch¼ng lÊy ®øa
nµy th× lÊy ®øa kh¸c; lµng nµy ®· chÕt hÕt con g¸i ®©u
mµ sî.
(Nam Cao, L·o H¹c)

 Thuật lại lời nói, không ngăn cách với bộ phận đứng trước
bằng dấu gì cả
b) Nh­ng chí hiÓu lÇm r»ng B¸c sèng kh¾c khæ theo lèi nhµ
tu hµnh, thanh tao theo kiÓu nhµ hiÒn triÕt Èn dËt.
(Ph¹m V¨n §ång, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i)

Thuật lại ý nghĩ, ngăn cách bằng từ “rằng” – thay bằng từ
“là”

I – Cách dẫn trực tiếp
1/ VD: SGK
2/ Ghi nhớ: SGK

II – Cách dẫn gián tiếp

1/ VD: SGK:
-Lời nói, ý nghĩ của nhân vật: được thuật lại (có thay đổi)
-Dấu hiệu hình thức: Không đặt trong dấu ngoặc kép
Cách dẫn gián tiếp
Lưu ý: Có thể chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp
(hoặc ngược lại) cần chú ý điều chỉnh cho thích hợp.
Ví dụ: Nam nói “Ngày mai tôi đi Hà Nội”
2/ Ghi nhớ: SGK

Nam nói rằng ngày mai bạn ấy đi Hà Nội

So s¸nh c¸ch dÉn

Dẫn trực tiếp

Dẫn gián tiếp

Giống : Đều là dẫn lời nói hay ý nghĩ của một
người,một nhân vật
-Dẫn nguyên văn.
-Đặt trong đấu ngoặc kép.

-Thuật lại có điều chỉnh.
-Không đặt trong dấu ngoặc
kép.

*Cách chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
1/Bỏ dấu hai chấm .dấu ngoặc kép.
2/chuyển chủ ngữ ở lời dẫn trực tiếp theo ngôi thích hợp.
*Ví dụ :
-Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói : “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây.”
=> Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói rằng đây là chỗ con bà ở được

Tiết 19:

I – Cách dẫn trực tiếp
I – Cách dẫn gián tiếp
III – Luyện tập

Bµi tËp 1: T×m lêi dÉn trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau (TrÝch tõ
truyÖn ng¾n L·o H¹c cña Nam Cao). Cho biÕt ®ã lµ lêi nãi
hay ý nghÜ ®­îc dÉn, lµ lêi dÉn trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp?
a) Nã cø lµm in nh­nã tr¸ch t«i; nã kªu ­ö, nh×n t«i, nh­
muèn b¶o t«i r»ng:“A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi l·o nh­
thÕ mµ l·o xö víi t«i nh­thÕ nµy µ?”
 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.
b) Sau khi th»ng con ®i, l·o tù b¶o r»ng: “C¸i v­ên lµ cña
con ta. Håi cßn må ma mÑ nã, mÑ nã cè th¾t l­ng buéc
bông, dÌ sÎn m·i, míi ®Ó ra ®­îc n¨m m­¬i ®ång b¹c tËu.
Håi Êy, mäi thøc ®Òu rÎ c¶ …”
 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.

Bµi tËp 2: ViÕt mét ®o¹n v¨n nghÞ luËn cã néi dung liªn quan
®Õn mét trong ba ý kiÕn d­íi ®©y. TrÝch dÉn ý kiÕn ®ã theo hai
c¸ch: dÉn trùc tiÕp vµ dÉn gi¸n tiÕp.
a) Chóng ta ph¶i ghi nhí c«ng lao cña c¸c vÞ anh hïng d©n
téc v× c¸c vÞ Êy lµ tiªu biÓu cña mét d©n téc anh hïng.
héi

(Hå ChÝ Minh, B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i §¹i
®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø II cña §¶ng)

b) Gi¶n dÞ trong ®êi sèng, trong quan hÖ víi mäi ng­êi, trong
t¸c phong, Hå Chñ tÞch còng rÊt gi¶n dÞ trong lêi nãi vµ bµi
viÕt, v× muèn cho quÇn chóng nh©n d©n hiÓu ®­îc, nhí ®­îc,
lµm ®­îc.
(Ph¹m V¨n §ång, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i)

c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù
hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.
( §Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn

hïng hån cña søc sèng d©n téc)

Bµi t©p 2:
c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù
hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.
(§Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn
hïng hån cña søc sèng d©n téc)
§o¹n v¨n mÉu:
* DÉn trùc tiÕp:Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện
hùng hồn của sức sống dân tộc”,gi¸o s­§Æng Thai Mai ®· nãi:
“Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó
tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh”
* DÉn gi¸n tiÕp: Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện
hùng hồn của sức sống dân tộc”, gi¸o s­§Æng Thai Mai ®· nãi
r»ng ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c
®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.

* Bài tập a:
- DTT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng”
Hồ Chí Minh nói: “Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì
các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”
- DGT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng”
Hồ Chí Minh nói rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc,
vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
* Bài tập b:
- DTT: Trong tác phẩm “Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc,
lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Giản dị trong đời sống
trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong
lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm
được”
- DGT: Trong tác phẩm Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc,
lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng cho rằng giản dị trong đời sống
trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong
lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm
được

Bµi tËp 3: H·y thuËt l¹i lêi nh©n vËt Vò N­¬ng trong ®o¹n
trÝch sau ®©y theo c¸ch dÉn gi¸n tiÕp:

H«m sau Linh Phi lÊy mét c¸i tói b»ng lôa
tÝa, ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch
Hçn ®­a Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã
còng ®­a göi mét chiÕc hoa vµng mµ dÆn:
- Nhê nãi hé víi chµng Tr­¬ng, nÕu cßn nhí
chót t×nh x­a nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i
oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn chiÕu xuèng n­
íc, t«i sÏ trë vÒ.
(NguyÔn D÷, ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng)

Haõy thuaät laïi lôøi nhaân vaät Vuõ
Nöông töø LDTT sang LDGT

* C¸ch dÉn gi¸n tiÕp:
H«m sau Linh Phi lÊy mét
H«m sau Linh Phi lÊy
c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­êi h¹t
mét c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­
minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch Hçn ®­a êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶
Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n
XÝch Hçn ®­a Phan ra khái n­íc.
®ã còng ®­a göi mét chiÕc hoa
Vò N­¬ng nh©n ®ã còng ®­a göi
vµng mµ dÆn:
mét chiÕc hoa vµng vµ dÆn Phan
- Nhê nãi hé víi chµng Tr­ nãi hé víi chµng Tr­¬ng r»ng
¬ng, nÕu cßn nhí chót t×nh x­a nÕu cßn nhí chót t×nh x­a nghÜa
nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i oan
oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn
chiÕu xuèng n­íc, t«i sÏ trë vÒ.
chiÕu xuèng n­íc, Vò N­¬ng sÏ
(NguyÔn D÷, ChuyÖn ng­êi con g¸i trë vÒ.

* C¸ch dÉn trùc tiÕp:

Nam X­¬ng)

- Thế nào là cách dẫn trực tiếp – Cách dẫn
gián tiếp ?
- Có thể chuyển từ cách dẫn trực tiếp sang
cách dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) được
không – khi chuyển cần lưu ý điều gì?

- Học thuộc nội dung ghi nhớ
- Tập đặt lời dẫn trực tiếp sau đó chuyển thành lời
dẫn gián tiếp
- Đọc trước và soạn bài: “Hoàng Lê nhất thống
chí”