CHỦ ĐỀ 32: KHÁT VỌNG DÂNG
HIẾN

Mùa xuân nho nhỏ
_Thanh Hải_

Mùa
xuân
nho
nhỏ

Mọc giữa dòng sông
xanh 
Một bông hoa tím biếc 
Ơi con chim chiền
chiện 
Hót chi mà vang trời 
Từng giọt long lanh rơi 
Tôi đưa tay tôi hứng. 
Mùa xuân người cầm
súng 
Lộc giắt đầy trên lưng 
Mùa xuân người ra
đồng 
Lộc trải dài nương mạ 
Tất cả như hối hả 
Tất cả như xôn xao ...

Ta làm con chim hót 
Ta làm một cành hoa 
Ta nhập vào hoà ca 
Một nốt trầm xao
xuyến. 
Một mùa xuân nho nhỏ 
Lặng lẽ dâng cho đời 
Dù là tuổi hai mươi 
Dù là khi tóc bạc. 
Mùa xuân - ta xin hát 
Câu Nam ai, Nam bình 
Nước non ngàn dặm
mình 
Nước non ngàn dặm
tình  Thanh Hải

MÙA XUÂN NHO NHỎ

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Thanh Hải (1930 – 1980) tên thật là
Phạm Bá Ngoãn, quê ở Phong Điền,
Thừa Thiên Huế.
- Vừa là nhà thơ vừa là người chiến sĩ
kiên trung
- Phong cách: Thơ ông chân chất, bình
dị, đôn hậu và chân thành

Thanh Hải

Tác phẩm chính

1962

Tập 1: 1970
Tập 2: 1975

1977
1982

2. Tác phẩm

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Thanh Hải

a. Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ ra đời tháng 11/1980
- Đất nước đã thống nhất, đang xây dựng cuộc sống mới với
muôn ngàn khó khăn thử thách.
- Nhà thơ Thanh Hải bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện
trung ương thành phố Huế, 1 tháng sau ông qua đời.
b. Thể thơ : 5 chữ -> Gần gũi với dân ca

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Thanh Hải

c. Ý nghĩa nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ”
- Là biểu tượng cho những gì tinh
túy, đẹp
nhấthệ
Đặt trong
mốiđẽquan
của sự sống và cuộc đời mỗi con
vớingười.
hoàn cảnh sáng tác
nội dung bài thơ,
- Thể hiện quan điểm về sự và
thống nhất giữa cái
theo
em
nhan
đề
bài
thơ
riêng với cái chung, giữa cá nhân và cộng đồng
có ý nghĩa như thế nào?
- Thể hiện nguyện ước muốn làm một mùa
xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của thiên
nhiên, đất nước, của cuộc đời chung và khát
vọng sống chân thành, cao đẹp của nhà thơ.

Thơ và đọc hiểu văn bản thơ

• Thơ là sự thể hiện, giãi bày (thường là trực tiếp) tình cảm, cảm xúc của một con người.
Vì thế, đọc thơ là phải đi tìm xem ai là người đang bộc lộ, giãi bày và giãi bày tình cảm,
cảm xúc gì.
• Trong văn bản thơ, người giãi bày tình cảm, cảm xúc có thể hiện diện mình qua các đại từ
nhân xưng (tôi, ta, chúng ta...), cũng có thể xưng tên (Ví dụ: Xuân Hương, Tố Như....). Do đó
cần chú ý những từ này, thậm chí sự thay đổi của chúng trong một bài thơ để vừa nhận ra
bóng dáng của nhà thơ vừa phát hiện ra ý nghĩa mà nhà thơ muốn thể hiện.
• Tình cảm, cảm xúc trong thơ có khi được bộc lộ trực tiếp qua các động từ (ví dụ:nhớ, yêu,
muốn….), có lúc lại thể hiện gián tiếp qua các hình ảnh (bông hoa, cánh chim, nốt nhạc….)
… Cho nên, để đọc ra cảm xúc của nhà thơ, cần tìm và phân tích những yếu tố này.
• Thơ không chỉ thể hiện cảm xúc mà còn diễn tả mạch cảm xúc. Để phát hiện ra mạch cảm
xúc, cần tìm hiểu xem người viết đang muốn bày tỏ tình cảm của mình trước những đối
tượng nào, lần lượt xuất hiện ra sao.
• Một trong những điểm khác biệt căn bản của thơ với các thể loại khác như truyện, kí, kịch
là ở ngôn ngữ giàu nhạc điệu. Mà nhạc điệu lại thường được tạo nên qua cách ngắt nhịp,
cách gieo vần, điệp ngữ...Vì vậy, nên chú ý những yếu tố này để cảm hiểu được nhạc tính
của thơ.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
d. Mạch cảm xúc

Thanh Hải

Mùa xuân của thiên nhiên
Hình ảnh xuyên suốt
bài thơ: Mùa xuân

Mùa xuân của đất nước
Mùa xuân của lòng người
Mùa xuân trong khúc hát
ngợi ca quê hương

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải

e.Bố cục

Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước
mùa xuân thiên nhiên, đất trời.
Khổ 2, 3: Cảm xúc của nhà thơ
về mùa xuân đất nước.
Khổ 4, 5: Lời ước nguyện chân
thành, tha thiết của nhà thơ.
Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương, đất
nước qua điệu dân ca xứ Huế.

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Thanh Hải

II. Tìm hiểu văn bản
1. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời.
a. Bức tranh mùa xuân thiên nhiên, đất trời

1.Nhà thơ đã miêu tả những
Mọc giữa dòng sông xanh  gì trong đoạn thơ này?
Những từ ngữ nào cho em
Một bông hoa tím biếc 
biết điều đó?
Ơi con chim chiền chiện 
Hót chi mà vang trời 
Từng giọt long lanh rơi 
Tôi đưa tay tôi hứng. 

2. Để khắc họa hình ảnh thiên
nhiên, nhà thơ đã sáng tạo ra
một cách viết độc đáo như thế
nào? Tác dụng?

3. Để đặc tả cánh chim giữa
bầu trời, nhà thơ cũng đã tạo
ra một lối diễn đạt độc đáo
nào? Tác dụng?

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
II. Đọc hiểu văn bản
1. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời.
a. Bức tranh mùa xuân thiên nhiên, đất trời

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc

- Đảo động từ “mọc” lên đầu -> Sức sống trỗi dậy và vươn lên
của mùa xuân.
- Hình ảnh: dòng sông xanh + Bông hoa tím biếc
+ Hình ảnh thân thuộc, bình dị
+ Xanh của nước (làm nền) + Tím biếc của hoa -> Nét chấm
phá nhẹ nhàng mà sống động
=> Vẻ đẹp tự nhiên, hài hòa, đặc trưng của xứ Huế.

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Thanh Hải

II. Đọc hiểu văn bản
- Lời gọi: “ơi”, lời hỏi “hót chi”

Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

-> Âm sắc ngọt ngào của người con xứ Huế
-> Tình yêu thiên nhiên, cất lên từ tấm lòng của tác giả
- Câu hỏi tu từ: “Hót chi mà vang trời” gợi ra không gian cao
rộng, khoáng đạt, tươi vui, rộn ràng, náo nhiệt

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh
II. Đọc hiểu văn bản Mọc giữa dòng sông xanh

Hải

Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

-> Chỉ bằng vài nét chấm phá mảnh, nhẹ, sự phối sắc tài tình,
cách sử dụng từ ngữ độc đáo, nhà thơ đã mang đến cho người
đọc bức tranh mùa xuân xứ Huế vô cùng đẹp, nhẹ nhàng, mơ
mộng, tràn đầy sức sống và đậm phong vị xứ Huế.

MÙA XUÂN NHO NHỎ Thanh Hải
Từng giọt long lanh rơi
b. Cảm xúc của thi nhân
Tôi đưa tay tôi hứng.

Giọt mưa xuân, giọt sương, giọt nắng xuân…

- “giọt long
lanh”

Em
hiểu
như
thế
Trong
haivang,
câu đọng
thơ lại
Giọt âm thanh của tiếng chim
ngân
nào
về
hình
ảnh
trên,
nhàcõithơ
sửmở
thành từng giọt niềm vui, rơi
xuống
lòngđãrộng
“giọt
long
lanh”
của thi sĩ, thấm vào tâm hồn
đang
rạo
rực
tình xuân.
dụng BPNT nào?
Tác

dụng
nó?
- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác -> vẻ đẹp của mùa
xuâncủa
được
cảm nhận
bằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác và cả xúc giác
- Cử chỉ “Tôi đưa
tay tôi hứng”

Sự nâng niu, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp
của thiên nhiên, đất trời lúc vào xuân với cảm xúc
say sưa, xốn xang, rạo rực.

Tiểu
kết

Khổ thơ mở đầu đã mở ra một bức tranh xứ Huế thật đẹp: có
hình ảnh, có màu sắc, âm thanh được họa lên từ những vần
thơ có nhạc…Bài thơ được viết vào tháng 11 năm 1980, khi
ấy đang là mùa đông giá rét. Như vậy, hình ảnh mùa xuân
được miêu tả ở đây là mùa xuân trong tâm tưởng của nhà
thơ. Đối mặt với bệnh tật, thậm chí phải đối mặt với cả cái
chết, vậy mà nhà thơ vẫn hướng đến mùa xuân tươi trẻ, tràn
đầy sức sống, thể hiện một tâm hồn lạc quan yêu đời, một
niềm khát khao cuộc sống vô bờ. Đọc những vần thơ của
ông, người đọc trân trọng hơn, yêu hơn một tâm hồn nghệ sĩ,
một tình yêu quê hương, đất nước đến vô ngần.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh
II. Đọc hiểu văn bản
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước

Hải

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
1. Những hình ảnh thơ sau tượng trưng cho điều gì?
- Người cầm súng: ………………………………………………………………………..……………..
- Người ra đồng: …………………………………………………………………………………...…….
- Lộc: …………………………………………………………………………..………………………..
- Lộc giắt đầy và trải dài: ……………………………………………………………………………...
2. Biện pháp nghệ thuật nào được nhà thơ sử dụng nhiều trong đoạn 2? Hãy xác định cách ngắt
nhịp của các câu thơ và chỉ ra sự lặp lại của các đoạn, nhịp đó trong các câu ở đoạn này.
………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
…………………………………
3. Trong đoạn thơ này, ý nghĩa của các từ sau là gì?
- Tất cả: …………………………………………………………………………………….….……….
- Hối hả: ………………………………………………………………………………………..……….
- Xôn xao: …………………………………………………………………………………………..…..
4. Từ những phân tích, cắt nghĩa trên, hãy phát hiện:
- Nhà thơ muốn thể hiện cảm nhận gì về mùa xuân đất nước?
……………………………………………………………………………………………………..……
- Cảm xúc của nhà thơ ở đây là gì?

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao.

giắt đầy

Người cầm súng
Bảo vệ tổ quốc

Lộc

trải dài

Người ra đồng
Lao động dựng xây
đất nước

Sức sống, sức xuân mạnh mẽ, căng tràn trên mọi miền đất nước.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
II. Đọc hiểu văn bản
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước
a. Cảm xúc trước vẻ đẹp mùa xuân đất nước
- Mùa xuân đất nước được khắc họa qua hai hình ảnh
+ “người cầm súng”
chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
2 nhiệm vụ
+ “người ra đồng”
cơ bản
sản xuất, xây dựng Tổ quốc

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh
II. Đọc hiểu văn bản
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước
a. Cảm xúc trước vẻ đẹp mùa xuân đất nước

Hải

- Hình ảnh “lộc” xuân gắn với người cầm súng và người ra đồng
tạo sức gợi cảm và nhiều liên tưởng
+ là những chồi non của mùa xuân
+ là cành lá ngụy trang
+ là những mầm xuân tươi non trải dài trên ruộng đồng
+ nghĩa ẩn dụ: tượng trưng cho sức sống, tuổi trẻ, sức thanh xuân tươi
mới đầy mơ ước, lí tưởng, đầy những hoài bão và khát vọng cống hiến
sôi nổi trong mỗi tâm hồn con người
+ là thành quả hôm nay và niềm tin, hi vọng ngày mai.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước
b. Khái quát về không khí lao động của đất nước:
- Điệp ngữ “tất cả”
“Tất cả như hối hả
- Từ láy “hối hả”; “xôn xao”
Tất cả như xôn xao”
- Nhịp thơ nhanh

Hải

-> Nhấn mạnh sức sống, sức xuân mạnh mẽ và khí thế khẩn trương
của quê hương đất nước
-> Tạo âm hưởng vui tươi, rộn ràng -> Sự lạc quan, say mê và tin yêu
=> Ý thơ khẳng định một điều: cả đất nước đang hối hả, khẩn trương
sản xuất và chiến đấu. Tất cả đều náo nức, rộn ràng trong mùa xuân
tươi đẹp của thiên nhiên, của đất nước.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh
II. Đọc hiểu văn bản
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước
c. Suy ngẫm về đất nước

Hải

- Nghệ thuật nhân hóa: đất nước vất vả và gian lao
-> Đất nước như một người mẹ tần tảo, kiên cường nhẫn nại, hi sinh
- Phép tu từ so sánh được nhà thơ sử dụng vô cùng đặc sắc: “Đất nước
như vì sao/Cứ đi lên phía trước” -> Ngợi ca đất nước trường tồn,tráng
lệ, đất nước đang hướng về một tương lai tươi sáng
- Điệp ngữ “đất nước” kết hợp nhân hóa “cứ đi lên phía trước”
-> Thể hiện niềm tin mãnh liệt của nhà thơ về tương lai đất nước

MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
II. Đọc hiểu văn bản
2. Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước
c. Suy ngẫm về đất nước
=> Bằng biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, điệp ngữ, ẩn dụ
cùng các từ ngữ, hình ảnh giàu giá trị gợi tả, đoạn thơ đã giúp
người đọc cảm nhận được những cảm xúc chân thành của nhà
thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân đất nước. Đó là là niềm tin,
niềm vui, niềm tự hào khi đất nước bước vào xuân. Và niềm
yêu đời, yêu cuộc sống, tình yêu tha thiết với thiên nhiên, với
quê hương đất nước của tác giả

Năm 1980
+ Đất nước ta vừa ra khỏi 2 cuộc chiến tranh biên giới.
+ Nền kinh tế bao cấp còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém.
+ Chiến tranh khiến cho cơ sở vật chất bị phá hủy, nền kinh tế kiệt
quệ, đời sống nhân dân vô cùng đói khổ.

MÙA XUÂN NHO NHỎ Thanh
3. Lời ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà thơ

Hải

1. Nhà thơ thể hiện ước nguyện gì qua các hình ảnh: con chim hót, cành
hoa, nốt nhạc?

Ta làm con chim hót
……………………………………………...……………………………
Ta làm một cành hoa
2. Đặc điểm chung trong ước nguyện của nhà thơ qua các hình ảnh này
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến là gì? Có điểm nào tương đồng với ý thơ của hai câu đầu ở đoạn 5?
……………………………………………...……………………………
3. Sự lặp lại cấu trúc “Ta làm” ; “ Ta nhập” cùng cách nói “Dù là tuổi
hai mươi - Dù là khi tóc bạc” cho thấy tình cảm nào của nhà thơ với
Một mùa xuân nho nhỏ cuộc đời?
Lặng lẽ dâng cho đời
……………………………………………...……………………………
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
4. Sự thay đổi từ “tôi” sang “ta” thể hiện dụng ý gì của nhà thơ?

MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc hiểu văn bản

Thanh Hải

3. Lời ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà thơ

a. Ước nguyện muốn cống hiến cho đời như một lẽ tự nhiên:

- Thanh bằng liên tiếp “ta” - “hoa” - “ca”
- Điệp từ “ta” + Động từ “làm” - “nhập”

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành
cành hoa
hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.

- Hình ảnh biểu tượng ứng với khổ 1
- Chuyển đại từ nhân xưng “tôi” -> “ta”
- Hình ảnh “nốt trầm” và lặp lại số từ “một”
-> Khát vọng khiêm tốn, chân thành với mong ước được sống
đẹp có ý nghĩa, được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời của
nhà thơ.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc hiểu văn bản

Thanh Hải

3. Lời ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà thơ

a. Ước nguyện muốn cống hiến cho đời như một lẽ tự nhiên:
b. Ước muốn cống hiến cho đời một cách khiêm nhường và giản dị
+ Ngôn từ: Chính xác, tinh tế và gợi cảm.
+ Ẩn dụ “Mùa xuân nho nhỏ” -> Biểu lộ một cuộc đời đáng yêu, một
khát vọng sống cao đẹp.
+ Cặp từ láy “nho nhỏ”, “lặng lẽ” -> Thái độ chân thành, khiêm
nhường, cống hiến cho đất nước, phục vụ nhân dân.
+ Điệp ngữ “dù là” -> Tiếng lòng tự dặn luôn phải sống có ích cho
đời, sống làm đẹp cho đất nước.

MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc hiểu văn bản

Thanh Hải

3. Lời ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà thơ

a. Ước nguyện muốn cống hiến cho đời như một lẽ tự nhiên:
b. Ước muốn cống hiến cho đời một cách khiêm nhường và giản dị

c. Ước nguyện cống hiến vượt thời gian, cống hiến trọn đời:
- Hoán dụ: “tuổi hai mươi” -> tượng trưng cho năm tháng thanh xuân
rực rỡ, tràn trể sức trẻ; “khi tóc bạc” lại khiến ta liên tưởng đến con
người lúc tuổi xế chiều.
- Điệp ngữ “dù là” -> Ước nguyện cống hiến bất chấp thời gian, bất
chấp tuổi tác, cống hiến trọn đời.

MÙA XUÂN NHO NHỎ

II. Đọc hiểu văn bản

Thanh Hải

4. Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế

Mùa xuân ta xin hát 
Câu Nam ai, Nam bình 
Nước non ngàn dặm mình 
Nước non ngàn dặm tình 
Nhịp phách tiền đất Huế...1. Tình cảm của nhà thơ và hình

ảnh quê hương xứ Huế được thể
hiện qua các chi tiết nào?
2. Nêu các BPNT được dùng trong
khổ thơ cuối và cho biết tác dụng

Mùa xuân – ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế …

- Ta xin hát

Nam ai
Nam bình

- Nghệ thuật: Lặp cấu trúc, vần bằng (bình, mình, tình…)
-> Tình cảm thiết tha, trìu mến

Xứ Huế là 1 dải đất miền Trung không chỉ nổi tiếng là nơi tập
trung nhiều đền đài lăng tẩm của các vua triều Nguyễn mà còn là
vùng đất có thiên nhiên tươi đẹp thơ mộng; con người Huế hiền
hòa, tâm hồn mộc mạc và rất đằm thắm.

1. T¸c gi¶ (1930 -1980)

III. Tổng kết

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” tái
hiện bức tranh mùa xuân của thiên
nhiên, mùa xuân đất nước vô cùng
tươi đẹp, tràn đầy sức sống..

Nội
dung

Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu
mến và gắn bó với đất nước, với
cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân
thành của nhà thơ được cống hiến
cho đất nước; góp một “mùa xuân
nho nhỏ” của mình vào mùa xuân
lớn của dân tộc.

Thể thơ 5 chữ gần với điệu dân ca, âm
hưởng trong sáng, nhẹ nhàng, tha thiết
Hình ảnh tự nhiên, giản dị, những hình
ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng
Nghệ
thuật

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, chủ yếu dựa
trên sự phát triển của hình tượng mùa
xuân: mùa xuân đất trời - đất nước con người.
Giọng điệu bài thơ phù hợp với cảm
xúc của tác giả

Tình huống: Bài thơ có nhan đề là “Mùa xuân nho nhỏ” nhưng
có bạn cho rằng có thể đổi tên bài thành: Mùa xuân/ Mùa xuân
xứ Huế/ Mùa xuân xanh/ Khúc ca xuân…. Theo em, đổi như
vậy có được không? Vì sao?

Tranh luận
• Vì sao mỗi người cần có trách nhiệm
đóng góp và tinh thần dâng hiến cho
cuộc đời.
• Nhập vào bản “hòa ca” chung của
cộng đồng, phải chăng ta sẽ mất cái cá
tính, không còn được là chính mình?

Ý kiến 1
Ý kiến 2
Ý kiến 3
Ý kiến 4

Mùa xuân
MÙA XUÂN NHO thiên nhiên
NHỎ
-THANH HẢI-

 Thanh Hải
(Phạm Bá
Ngoãn), quê ở
Huế.
 Thơ ông nhẹ
nhàng, trong
sáng, giàu
chất suy tư.
 Hcst: 11/
1980, bị bệnh
nặng.
 Thơ năm chữ.
 Mạch cảm
xúc: mùa xuân

Đảo ngữ “mọc”
• nét đẹp duyên dáng

• sức sống mùa xuân.
Bức tranh thiên nhiên
• không gian cao rộng, khoáng
đạt
• màu sắc tươi thắm.
• âm thanh vang vọng, rộn rã,
tươi vui.
Cảm xúc tác giả
• cái nhìn trìu mến với cảnh vật
“ơi, hót chi mà”
• động tác trữ tình (hiểu theo 2
cách)
Đại từ “tôi” điệp 2 lần + động
từ “hứng”
• Nâng niu, trân trọng.
• Tận hưởng, chiếm lĩnh, giao
hòa với mùa xuân.
Say sưa, ngây ngất của nhà
thơ.
 Hoàn cảnh sang tác.

 Hai nhiệm vụ: chiến đấu và
xây dựng hậu phương.
 Hình ảnh “lộc”.

Ước nguyện
nhà thơ
 Đổi đại từ nhân xưng “tôi”

 “Mùa xuân người cầm
sang “ta”:
sung”: người chiến sĩ ra
trận, mang theo sức sống  Tôi số ít, chủ thể trữ tình.
 Ta số ít, nhiều vừa nói cái
của dân tộc.
 “Mùa xuân người ra đồng”:
chung, riêng.
người lao động ươm mầm  Điệp từ “ta làm” khát vọng của
cho sự sống.
nhiều người.

Mùa xuân đất
nước
 Cảm nhận mùa xuân đất
nước qua “hối hả”, “xôn
xao”.

Tâm trạng tác giả, reo vui
trước tinh thần lao động khẩn
trương của con người.
 Tin tưởng, tự hào về tương
lai của đất nước:
• Cụm từ “bốn ngàn năm”
khái quát chiều dài lịch
sử.
• Nhân hóa “vất vả, gian lao”
thăng trầm, lịch sử.
• So sánh “như vì sao” niềm
tin tương lai tươi sang.
• Phụ từ “cứ” + động từ “đi

 Quyết tâm hòa nhập cộng
đồng.
 Điều tâm niệm trong hình ảnh
tự nhiên, giản dị: con chim,
cành hoa, nốt trầm.
 Hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ”
lặp lại đề tựa.
 Đảo ngữ “lặng lẽ”
 Hoán dụ “ tuổi hai mươi, khi
tóc bạc” + điệp cấu trúc “dùa
là”.
 Hoàn cảnh bài thơ.

Hướng dẫn tự học
Học thuộc bài thơ
Từ những hiểu biết của mình và những
hiểu biết về nhà thơ và bài thơ, em hãy viết
một bài văn về lẽ sống đẹp.
Tìm nghe bài hát Tự nguyện (Trương Quốc
Khánh) và Khát vọng (Phạm Minh Tuấn) và
tìm điểm chung về nội dung của hai bài hát
với bài thơ vừa học.
Soạn bài “Viếng lăng Bác”