Chiến trường Nam Bộ trước năm 1970.

Chủ đề : TÌNH CẢM GIA ĐÌNH
Văn bản:

CHIẾC LƯỢC NGÀ
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

-Nguyễn Quang Sáng (1932 – 2014), quê Chợ Mới, tỉnh An Giang
-Đề tài sáng tác: Cuộc sống và con người Nam Bộ trong 2 cuộc
kháng chiến và khi đất nước đã hòa bình.
-Phong cách sáng tác: Giản dị, chân thực, sâu sắc trong khắc
họa tâm lí con người, đậm chất Nam Bộ.
- Tác phẩm tiêu biểu

NGUYỄN QUANG SÁNG

Tác phẩm tiêu biểu

CHIẾC LƯỢC NGÀ
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

-Nguyễn Quang Sáng (1932 – 2014), quê Chợ Mới, tỉnh An Giang
-Đề tài sáng tác: Cuộc sống và con người Nam Bộ trong 2 cuộc
kháng chiến và khi đất nước đã hòa bình.
-Phong cách sáng tác: Giản dị, chân thực, sâu sắc trong khắc
họa tâm lí con người, đậm chất Nam Bộ.
- Tác phẩm tiêu biểu
2. Tác phẩm:
-Hoàn cảnh sáng tác: 1966 tại chiến trường Nam Bộ
-Thể loại: Truyện ngắn
-Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (bác Ba)
-PTBĐ: tự sự + MT + BC
- Bố cục:

NGUYỄN QUANG SÁNG

CHIẾC LƯỢC NGÀ
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

-Nguyễn Quang Sáng (1932 – 2014), quê Chợ Mới, tỉnh An Giang
-Đề tài sáng tác: Cuộc sống và con người Nam Bộ trong 2 cuộc kháng chiến và khi đất nước hòa bình.
-Phong cách sáng tác: Giản dị, chân thực, sâu sắc trong khắc họa tâm lí con người, đậm chất Nam Bộ.
- Tác phẩm tiêu biểu
2. Tác phẩm:
-Hoàn cảnh sáng tác: 1966 tại chiến trường Nam Bộ
-Thể loại: Truyện ngắn
-Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (bác Ba)
-PTBĐ: tự sự + MT + BC
-Bố cục: 2 phần

+( Phần 1) Diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu và ông Sáu trong lần ông Sáu về thăm nhà.
+ ( Phần 2) Tình cha con sâu nặng và cao đẹp của ông Sáu.
-Tình

huống truyện

CHIẾC LƯỢC NGÀ
I. Đọc – Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

2. Tác phẩm:
-Hoàn cảnh sáng tác: 1966 tại chiến trường Nam Bộ
-Thể loại: Truyện ngắn
-Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (bác Ba)
-PTBĐ: tự sự + MT + BC
-Bố cục: 2 phần

+( Phần 1) Diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu và ông Sáu trong lần ông Sáu về thăm nhà.
+ ( Phần 2) Tình cha con sâu nặng và cao đẹp của ông Sáu.
-Tình

huống truyện
* Tình huống 1: Ông Sáu nghỉ phép về thăm nhà nhưng bé Thu đã không nhận ra ông là cha. Đến lúc
hiểu ra sự thật thì cha con phải chia tay nhau.  Tình cảm mãnh liệt của bé Thu với cha.
* Tình huống 2: Ở khu căn cứ, ông dồn hết tình thương, mong nhớ làm cây lược để tặng con. Nhưng
ông đã hi sinh mà chưa kịp trao món quà cho con.  Tình cảm sâu sắc của người cha đối với con.
- Tóm tât:

Tóm tắt truyện: Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến. Mãi đến khi con gái lên 8 tuổi, ông mới
có dịp về thăm nhà, thăm con. Bé Thu không nhận ra cha vì vết thẹo trên mặt làm ba em
không còn giống với người trong bức ảnh chụp mà em đã biết. Em đối xử với ba như
người xa lạ. Đến lúc Thu nhận ra cha, tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng là
lúc ông Sáu phải ra đi. ở khu căn cứ, người cha dồn hết tình cảm yêu quý, nhớ thương đứa
con vào việc làm một chiếc lược bằng ngà voi để tặng cô con gái bé bỏng. Trong một trận
càn, ông hi sinh. Trước lúc nhắm mắt, ông còn kịp trao cây lược cho người bạn thân.

CHIẾC LƯỢC NGÀ
II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhân vật bé Thu
a. Lúc mới gặp cha
- Nghe gọi, giật mình, tròn mắt nhìn, ngơ ngác, lạ lùng.
- Mặt tái đi, vụt chạy và kêu thét lên…
 Ngỡ ngàng, ngờ vực, hoảng sợ…
b. Những ngày sau đó

Nghe
gọi
, bé
Nếu
đặt
vaiThu
trò nội
Em
hãy
cho
biết
Ôngem
Sáu
vềđộ
thăm
nhà và
có
thái
và thì
là bé
Thu
dung
bức
tranh
kể
gặpem
lạicủa
con
saura
tám năm
hành
động
có
hành
động
về sựnhư
việc
sao?
thế
không?
xagì?
cách
Vì sao?

CHIẾC LƯỢC NGÀ
1. Nhân vật bé Thu
a. Lúc mới gặp cha
- Nghe gọi, giật mình, tròn mắt nhìn, ngơ ngác, lạ lùng.
- Mặt tái đi, vụt chạy và kêu thét lên…
 Ngỡ ngàng, ngờ vực, hoảng sợ…
b. Những ngày sau đó
- Chẳng chịu gọi tiếng “ ba”, “ nói trổng”
- Hất cái trứng cá mà ba gắp cho.
- Khi bị ba đánh, Thu nhảy xuống xuồng...cố ý khua rổn
rảng.
 Một cố bé hồn nhiên, ngây thơ nhưng cũng ương
ngạnh, bướng bỉnh, kiên quyết không chấp nhận ông
Sáu là cha ( Yêu ghét rạch ròi)

Những
ba về
Theo ngày
em, việc
thăm nhà nhưng Thu
bé làm
Thuba mình
nhất
càng
quyết Em hãy
không
buồn.
tìm
những
văn thể
chịu câu
nhận
ba
hiện
điều
đây
như
vậyđó.cóQua
đáng
ta thấy Thu là cô bé
trách
? Vì
như không
thế nào?
sao ?

CHIẾC LƯỢC NGÀ
1. Nhân vật bé Thu
a. Lúc mới gặp cha
b. Những ngày sau đó
- Chẳng chịu gọi tiếng “ ba”, “ nói trổng”
- Hất cái trứng cá mà ba gắp cho.
- Khi bị ba đánh,Thu nhảy xuống xuồng...cố ý khua rổn rảng.
 Một cố bé ương ngạnh, bướng bỉnh, kiên quyết không
chấp nhận ông Sáu là cha ( Yêu ghét rạch ròi)
c. Khi nhận ra ba
- Vẻ mặt sầm lại, buồn rầu... Nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa
- Bỗng kêu thét lên: Ba...a...a...ba!
- Vừa kêu vừa chạy xô tới…thót lên, dang hai tay ôm chặt
cổ ba nó và nói trong tiếng khóc…
- Nó hôn ba nó cùng khắp. Hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả
vết sẹo dài bên má của ba
-Hét lên, siết chặt cổ, hai chân câu chặt lấy ba.. Đ.ôi vai run run
- Dặn ba mua cây lược trong tiếng nấc
-> Yêu cha mãnh liệt xen lẫn nỗi ân hận
 Thu là một cô bé rất cá tính, mạnh mẽ; tình cảm thật
sâu sắc .

Trong buổi sáng chia
tay,những
trước
ônghiểu,
Sáu ta
Qua
gì
Vì
sao lúc
bé tìm
Thu
lênbé
Thu
đãcô bé
cóđường,
sự
thay
đổi
thấyhiểu
Thu
là
một
và nhận
ra ba.
như
vậy?
nhưLúc
thếnày,
nào?thái độ và
hành động của bé Thu
như thế nào?

CHIẾC LƯỢC NGÀ

Khi mới gặp
1. Nhân vật bé Thu
Vui mừng
khôn
xiết,Sáu
khátcó
khao nóng
con,
ông
c. Khi nhận ra ba
vội được gặp con -> thất vọng, hụt hẫng,
- Vẻ mặt sầm lại, buồn rầu... Nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa
đau đớn. những cử chỉ,
- Bỗng kêu thét lên: Ba...a...a...ba!
hành động như
- Vừa kêu vừa chạy xô tới…thót lên, dang hai tay ôm chặt
cổ ba nó và nói trong tiếng khóc…
thế nào?
- Nó hôn ba nó cùng khắp. Hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả
vết sẹo dài bên má của ba
-Hét lên, siết chặt cổ, hai chân câu chặt lấy ba.. Đ.ôi vai run run
- Dặn ba mua cây lược trong tiếng nấc
-> Yêu cha mãnh liệt xen lẫn nỗi ân hận
 Thu là một cô bé rất cá tính, mạnh mẽ; tình cảm thật
2. Nhân vật ông Sáu sâu sắc .
a. Lần đầu tiên gặp con:
-Không thể chờ xuồng cập bến...nhún chân nhảy thót lên
-...bước vội vàng với những bước dài... Kêu to: Thu! Con.
-Không ghìm nổi xúc động... Giọng lặp bặp run run...
- Sững lại...nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại...hai tay
buông xuống...

CHIẾC LƯỢC NGÀ
1. Nhân vật bé Thu
c. Khi nhận ra ba
2. Nhân vật ông Sáu
a. Lần đầu tiên gặp con:
-Không thể chờ xuồng cập bến...nhún chân nhảy thót lên
-...bước vội vàng với những bước dài... Kêu to: Thu! Con.
-Không ghìm nổi xúc động... Giọng lặp bặp run run...
- Sững lại...nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại...hai tay
buông xuống...
Vui mừng khôn xiết, khát khao nóng vội được gặp con > thất vọng, đau đớn.
b. Những ngày nghỉ phép
- “... anh chẳng đi đâu xa, lúc nào cũng vỗ về con...
-...mong được nghe một tiếng “ba” của con...
-...khổ tâm đến nỗi không khóc được...
-...trong bữa cơm...vung tay đánh vào mông nó và hét lên...”
Đau đớn tột cùng khi con vẫn không nhận cha.

Em hãy
lược
Qua
các tóm
chi tiết
sự em
việccódiễn
ra
trên
nhận
trong
ba tâm
ngày
xét
gì về
phép
ông
trạng
ôngcủa
Sáu
lúc
bấySáu?
giờ ?

CHIẾC LƯỢC NGÀ
1. Nhân vật bé Thu
c. Khi nhận ra ba
2. Nhân vật ông Sáu
a. Lần đầu tiên gặp con:
b. Những ngày nghỉ phép
- “... anh chẳng đi đâu xa, lúc nào cũng vỗ về con...
-...mong được nghe một tiếng “ba” của con...
-...khổ tâm đến nỗi không khóc được...
-...trong bữa cơm...vung tay đánh vào mông nó và hét lên...”
Đau đớn tột cùng khi con vẫn không nhận cha.
c. Lúc chia tay:
“... Ông không dám lại gần, chỉ đứng nhìn với đôi mắt trìu
mến, buồn rầu...
-Không ghìm được xúc động...khóc khi nghe con gọi “ ba”
- Ông ra đi mang theo ước nguyện của con về một cây lược
 Sung sướng, hạnh phúc nghẹn ngào khi được đón nhận
tình cảm của con.

Tìm chi tiết thể hiện
tâm trạng lúc chia
tay? tâm trạng của
ông Sáu như thế
nào?

CHIẾC LƯỢC NGÀ
1. Nhân vật bé Thu
c. Khi nhận ra ba
2. Nhân vật ông Sáu
a. Lần đầu tiên gặp con:
b. Những ngày nghỉ phép
c. Lúc chia tay:
d. Khi ở khu căn cứ:
- Ân hận vì đã lỡ đánh con
- Làm cây lược cho con
+ Gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét trên chiếc lược
+ Mài lên tóc cho bóng, mượt
- Trước khi hi sinh nhờ bác Ba trao chiếc lược ngà cho con
gái.
=> Tình phụ tử thiêng liêng, vô bờ bến.
3. Hình ảnh chiếc lược ngà

Em hãy cho biết tâm
Ai là người
trao
cho
trạng
và
thái
độ
Em
cảm
nhận
Thu
chiếc
lược
ngà?
cũng gì
như
các
hành
về tình
phụ tử
Nhân
vật
này
đóng
động, của
việc ông
làm Sáu?
của vai
trò
trong
truyện?
ônggìSáu
trong
những ngày xa con.

Hình ảnh chiếc lược ngà

“Yêu nhớ tặng Thu
con của ba”

- Là kỉ vật cuối cùng của người cha
trước lúc hi sinh dành cho con chứa
đựng bao nhiêu tình cảm yêu mến
nhớ thương, mong đợi của người cha
đối với đứa con xa cách.
- Chiếc lược ngà đã kết tinh trong nó
tình phụ tử mộc mạc mà đằm thắm
sâu xa, đơn sơ mà kì diệu biết bao!
- Chứng tích của nỗi đau do chiến
tranh và kẻ thù xâm lược gây ra.

CHIẾC LƯỢC NGÀ
I.Đọc – Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhân vật bé Thu
c. Khi nhận ra ba
2. Nhân vật ông Sáu
a. Lần đầu tiên gặp con:
b. Những ngày nghỉ phép
c. Lúc chia tay:
d. Khi ở khu căn cứ:
3. Hình ảnh chiếc lược ngà
III.Tổng kết:
1.Nghệ thuật
- Tạo tình huống truyện bất ngờ, éo le
- Miêu tả tâm lí, tính cách nhân vật tinh tế,
chính xác
- Lựa chọn ngôi kể thích hợp, vừa chứng kiến vừa
thấu hiểu cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật.

2. Nội dung:
Tình cha con sâu nặng vàcảm động trong
hoàn cảnh éo le của chiến tranh.

Sắp xếp và kể chuyện theo tranh
1

2

3

4

Diễn biến tâm trạng nhân vật anh Sáu
Những ngày ở nhà

Khi ở căn cứ

Nôn nóng vồ vập, mừng rỡ

Day dứt, ân hận, nhớ nhung

Hụt hẫng, thất vọng

Dồn tình cảm làm cây lược

Khổ tâm, đau đớn

Đau đáu gửi gắm yêu thương
qua cây lược

Xúc động nghẹn ngào

Tình cảm của anh Sáu dành cho con thật sâu nặng, tha thiết.
Tình cảm ấy bất diệt trước sự huỷ diệt tàn khốc của chiến tranh.