Cùng đi
du lịch
Sa Pa
nhé!

Chủ đề 22: HÌNH ẢNH CON NGƯỜI
LAO ĐỘNG MỚI TRONG TRUYỆN
NỘI DUNG: LẶNG LẼ SAPA
( Nguyễn Thành Long)

I. Tìm hiểu
chung

A

Nguyễn Thành Long ( 1925- 1991)

B

C

Quê: Quảng Nam.

Là cây bút chuyên viết truyện
ngắn và kí, văn của ông nhẹ
nhàng, trong sáng và giàu chất

A

HCST: Là kết quả của chuyến đi
Lào Cai trong mùa hè 1970 của
tác giả
B

C

Xuất xứ: In trong tập
“Giữa trong xanh”

PTBĐ: Tự sự, miêu tả, biểu
cảm

Tóm tắt
Một họa sĩ già trước khi nghỉ hưu đã có một chuyến đi
thực tế ở vùng núi cao Tây Bắc. Trên chuyến xe ông ngồi cùng
hàng ghế với cô kĩ sư trẻ lên nhận công tác ở Lai Châu. Đến
SaPa, bác lái xe cho xe dừng lại lấy nước nhân tiện giới thiệu
với nhà họa sĩ anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh
núi Yên Sơn cao 2600m.
Cuộc gặp gỡ giữa nhà họa sĩ, cô kĩ sư và anh thanh
niên diễn ra rất vui vẻ, cảm động. Anh thanh niên hào hứng
giới thiệu với khách về cuộc sống và công việc hàng ngày của
mình. Họa sĩ già phát hiện ra phẩm chất đẹp đẽ cao quý của
anh nên đã phác họa một bức chân dung về anh. Qua lời kể
của anh, các vị khách còn biết thêm rất nhiều gương sáng
trong lao động sản xuất, đem hết nhiệt tình phục vụ sự nghiệp
xây dựng và chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Sau 30p trò chuyện, họ

Bố cục
Tiếp … “như thế”: Cuộc
gặp gỡ trò chuyện giữa
anh thanh niên, ông họa
sĩ và cô kĩ sư.

0
1
0
2
0
3

Từ đầu … “thế gian”:
Sự xuất hiện của anh
thanh niên qua lời kể
của bác lái xe.

Còn lại: Cuộc chia tay
giữa ba nhân vật.

Cốt truyện đơn
giản, xoay
quanh cuộc gặp
gỡ của các
nhân vật: bác
lái xe, ông họa
sĩ, cô kĩ sư trẻ

II. Tìm hiểu
văn bản

1. Nhân
vật anh

Tìm hiểu nhân vật anh
thanh niên bằng
cách
hoàn
thiện
bảng
sau:
Nhân vật anh thanh
niên

Hoàn cảnh sống và
công việc
Nét đẹp và phẩm chất
 Nhận xét chung:

Chi tiết

Nhận xét

a/ Hoàn cảnh sống và làm
việc
Hoàn
cảnh
sống

Công
việc

Một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao
2600m, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây
mù lạnh lẽo.

Làm công tác khí tượng kiêm vật lí
địa cầu (nhiệm vụ: đo gió, mưa,
nắng, tính mây, đo chấn động mặt
đất ... để dự báo thời tiết)

Máy
đo
mưa
của
Trạm
khí
tượng

 Hoàn cảnh sống vô cùng khắc nghiệt,
công việc vô cùng gian khó bởi nó đòi hỏi

Máy đo gió

b/ Phẩm chất, nét đẹp
Lòng yêu
nghề và
tinh thần
trách
nhiệm
cao
đối
với công
việc.

Biết tạo
ra
một
cuộc
sống nền
nếp, văn
minh và
thơ
mộng.

Cởi
mở,
chân
thành và
luôn quan
tâm đến
người
khác.

Con
người
khiêm
tốn,
thành
thực

Ý thức về công việc:
“mình sinh ra là gì…
mình vì ai mà làm việc”

Lòng yêu
nghề và
tinh thần
trách
nhiệm cao
đối với
công
việc

Làm việc 1 mình trên
đỉnh núi cao lạnh cóng
với mưa tuyết, gió rét
nhưng chưa bao giờ bỏ
“ốp”.
Coi công việc là niềm
vui, lẽ sống, là bạn: “Khi
ta làm việc, ta với công
việc là đôi… chứ cất nó
đi cháu buồn chết mất”

Biết tạo
ra 1 cuộc
sống nề
nếp, văn
minh và
thơ
mộng

Chủ động sắp xếp cho
mình 1 cuộc sống ngăn
nắp: “ một căn nhà ba
gian sạch sẽ, với bàn
ghế, sổ sách, …máy bộ
đàm”
Ngoài công việc anh
còn trồng hoa, nuôi gà,
đọc sách.

Cởi mở,
chân
thành và
luôn
quan
tâm đến
người

Anh rất quý trọng mọi
người, mừng rỡ khi có
khách đến thăm nhà.

Anh tặng cho cô kĩ sư
bó hoa, biếu vợ bác lái
xe củ tam thất để bồi
dưỡng sau khi ốm, tặng
hành khách làn trứng
ăn đường.

Con
người
khiêm
tốn,
thành
thực

Anh cảm thấy công
việc mình làm thật là
nhỏ bé.

Anh đã từ chối khi ông
họa sĩ có ý định vẽ
chân dung mình và giới
thiệu cho ông người mà
anh cho là đáng vẽ hơn
mình.

b/ Phẩm chất, nét đẹp
Lòng
yêu
nghề
và
tinh
thần
trách nhiệm
cao đối với
công việc.

Biết tạo ra
một
cuộc
sống
nền
nếp,
văn
minh và thơ
mộng.

Cởi
mở,
chân thành
và
luôn
quan
tâm
đến người
khác.

Con người
khiêm tốn,
thành thực

Với cách kể chuyện tự nhiên, ngôn ngữ giản dị, tác giả đã phác họa
được chân dung nhân vật chính với những nét đẹp về tinh thần, tình
cảm, cách sống và những suy nghĩ về ý nghĩa của công việc
=>Anh thanh niên là chân dung con người lao động mới trong công cuộc
xây dựng và bảo vệ đất nước

Think – Pair - Share
Có
rằng
như
niên
phù

người cho
cách sống
anh thanh
không còn
hợp trong

2. Các
nhân vật

Tìm hiểu các nhân vật khác bằng cách
hoàn thiện
bảng sau:
Nhân vật
Chi tiết
Nhận xét chung
Ông kĩ sư vườn rau
Anh cán bộ nghiên cứu sét
Nhà họa sĩ
Cô kĩ sư trẻ
Bác lái xe

Nhân vật

Chi tiết

Nhận xét chung

Ông kĩ sư
vườn rau

Là người hết lòng vì công việc, kiên trì,
bền bỉ làm việc.

Anh cán bộ
nghiên cứu
sét

“nửa đêm, mưa gió, rét buốt mặc, cứ
nghe sét là choáng choàng chạy ra…”
cống hiến cả thanh xuân cho đất nước.

Nhà họa sĩ

đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn
hằng ao ước được biết… con người
lao động nghệ thuật say mê sáng tạo.

Cô kĩ sư trẻ

yên tâm hơn về quyết định của mình
lên công tác vùng núi cao, một ấn
tượng hàm ơn khó tả dạt lên trong

 Hình ảnh của
những con người
lao động bình
thường nhưng đầy
nhiệt huyết,say mê
làm việc sáng tạo
 Đại diện cho
lớp người đang
ngày đêm cống
hiến cho đất nước.

3. Chất trữ
tình trong

Chất trữ tình trong văn
bản

Vẻ đẹp của
Vẻ đẹp của
người lao
thiên nhiên
động ở Sapa
Sapa
(suy nghĩ,
việc làm, lối
 Với giọng văn nhẹ nhàng, ngôn ngữ
sống.)
trong sáng giàu chất thơ, tác giả đã giúp
người đọc cảm nhận được chất trữ tình

III. Tổng kết

Nghệ thu

01

Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn

02

X.dựng những đoạn đối thoại, độc thoại & ĐTNT

03

Tả cảnh đặc sắc, tả nhân vật với nhiều điểm nhìn

04

Kết hợp giữa kể tả và biểu cảm

05

Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.

06

Ngôn ngữ giàu nhạc điệu, giàu chất thơ.

1

Nội
dun
g

3

Bức tranh nên thơ về cảnh
đẹp Sa Pa
Chân dung người lao
động
bình
thường
2
nhưng phẩm chất rất
cao đẹp.
Lòng yêu mến, cảm phục
với những con người đang
cống hiến quên mình cho

“Lặng lẽ Sa Pa” là câu chuyện về
cuộc gặp gỡ với những con người

Ý
ngh
ĩa

trong một chuyến đi thực tế của
nhân vật ông hoạ sĩ, qua đó tác giả
thể hiện niềm yêu mến đối với
những con người có lẽ sống cao đẹp
đang lặng lẽ quên mình cống hiến
cho Tổ quốc.

TỪ KHÓA
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

T
? H
? Ầ
? M
? L
?
T
? R
? Ầ
?
Ô
? N
?
B
? Á
? C
?
T
? H
?
T
? Ự
?
H
?
S? A
?
N
? G
? H
? ?Ị L
? U
?

L
?
Ặ
?
N
?
G
?
L
?
È
Ẽ
?
S?
Ạ
A
?
P
?
Ậ
A
?

A
?
N
?
T
?
H
?
Á
?
M
?
Ự
?
N
?
A
?
N
?

O
?
G
?
H
?
Ọ
?
?I
N
?

Đ
? Ộ
? N
? G
?
U
?
A
?
X
?
G
?

Ậ
? T
?
S? ?Ĩ
E
?
Ư
? Ờ
? ?I

H
? P
? H
? Ú
? C
?

8-Cảm
xúc
của
anh
khi
dự
báo
của
mình
góp
vào
phần
chiến
4-Nhân
vật
góp
cái
nhìn
trần
thuật
làm
hoàn
thiện
phẩm
chất
1-Truyện
ngắn
LLSP
khắc
họa
hình
ảnh
những
con
người…
bình
thường
10-Ngoài
6-Điều
5-Ai
9-Địa
là
đặt
danh
người
yếu
biệt
tố
du
tạo
tự
ở
lịch
anh
sự,
ra
nổi
cuộc
miêu
thanh
tiếng
gặp
tả
niên
truyện
trên
gỡ
qua
giữa
đất
còn
lời
Lào
đoàn
kể
có
Cai
của
yếu
khách
?
bác
tố
(4
…làm
với
ô
lái
chữ)
xe
anh
câu
làô
2-Công
việc
của
những
người
trên
đỉnh
SaPa
là
công
việc
…cho
đất
nước.
7-Phương
3-Anh
thanh
thức
niên
biểu
thể
đạt
hiện
chính
qua
của
cái
truyện
nhìn…của
ngắn
các
này
nhân
là
?
(4
vật
Ô
chữ
bí
mật
hàng
dọc
có
10
chữ
cái
?
mà tiêu công
biểu làcủa
anhchuyện
thanh
niên
.láy
(7niên
chữ
cái)
quân
ta
(Từ
trên
cầu
có
Hàm
? (8 ô chữ)
anhthanh
thanh
?lý.(8
ôRồng
thêm
gì?(9
niên?(8
triết
ô8 chữ)
ô(8cái)
chữ)
ôchữ)
chữ)
khác
.chữ)
(9
ôchữ
chữ)

ẶNG LẼ SA
Nguyễn Thành Long:
Acây bút chuyên viết
truyện ngắn. Truyện
của ông trong sáng,
hấp dẫn, pha chất kí,
giàu chất thơ.

ANH THANH
NIÊN

Vị trí, cách miêu tả
 Hoàn cảnh sống
làm việc
 Phẩm chất, lối sống:
• Công việc:
yêu nghề, có tinh thần
trách nhiệm
• Tinh thần lạc quan, yêu cuộc sống
nếp sống khoa học.
• Cởi mở, hiếu khách.
• Khiêm tốn.
THIÊN
NHIÊN của
SA CNXH.

Con người
PA

 Biện pháp liệt kê, nhân hóa để tái hiện
Hcst: 1970 , kết
quả chuyến đi Lào Cai.
khung cảnh thiên nhiên. “Nắng bất ngờ
In trong “Giữa trong
bắt đầu len tới…luồn cả vào gầm xe.
 Bức tranh thiên nhiên được phô bày với
xanh” 1972. Ngôi kể

Bài tập về nhà
Từ nhân vật anh thanh niên của tác
phẩm “Lặng lẽ Sa Pa”, tác giả
Nguyễn Thành Long đã gợi nhắc
chúng ta về sự đẹp đẽ của phẩm
chất khiêm tốn. Em

hãy viết đoạn

văn theo lối diễn dịch suy nghĩ về