Bài 2: Miền cổ tích
Văn bản 1: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

Bài 1: Miền cổ tích
Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

I. Tìm hiểu chung.
1. Tác giả.Dân gian
2. Tác phẩm.
- Thể loại: Truyện cổ tích
* Cổ tích: là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật
như: nhân vật bất hạnh, dũng sĩ, thông minh.... Truyện thể hiện cách nhìn,
cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên mơ ước về một
xã hội công bằng tốt đẹp. Truyện thường có yếu tố hoang đường, kỳ ảo,
thường kết thúc có hậu và được kể theo trình tự thời gian.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

I. Tìm hiểu chung.
2. Tác phẩm.
- Nhân vật chính: Sọ Dừa
- Kiểu nhân vật: Nhân vật bất hạnh (có hình dạng xấu xí).
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba
- PTBĐ: Tự sự
- Bố cục: 3 phần
+ Đoạn 1 (Từ đầu ... đặt tên cho nó là Sọ Dừa)  Sự ra đời
của Sọ Dừa.
+ Đoạn 2 (tiếp ... Cảnh đảo hoang vắng) Những thử thách của Sọ
- Đề
Dừatài: Ngoại hình và phẩm chất bên trong của con người.
- Chủ
đề: Thể
hiện ước
của nhân
+ Đoạn
3 (còn
lại)mơ
 Hạnh
phúcdân
củavề
Sọcông
Dừa.bằng xã hội: Những
người thiệt thòi, bất hạnh, tốt bụng sẽ được hưởng hạnh phúc; những kẻ
ác, tham lam sẽ bị trừng trị.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

II. Tìm hiểu văn bản.
1. Nhân vật Sọ Dừa.
a. Sự ra đời của Sọ Dừa:
- Hai vợ chồng nghèo chưa có con.
- Người vợ tình cờ uống nước trong sọ dừa và mang  Chi tiết kì lạ.
thai sinh ra Sọ Dừa.
b. Hình dáng:
- Không tay chân, tròn như quả dừa
- chỉ lăn lông lốc trong nhà.
Xấu xí đáng thương.
- Được mẹ đặt tên Sọ Dừa.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

II. Tìm hiểu văn bản.
c. Tài năng, phẩm chất của Sọ Dừa:
- Chăn bò rất giỏi.
- Thổi sáo rất hay.
- Tự kiếm đủ sính lễ cưới vợ.
- Chăm chỉ học hành, thi đỗ trạng
nguyên.
- Lo lắng, yêu thương vợ.
- Biết dự đoán trước những thử thách.
® Chăm chỉ, tự tin, thông minh, thủy
chung.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

II. Tìm hiểu văn bản.
2. Các yếu tố kỳ ảo
- Sự ra đời của Sọ Dừa
- Sọ Dừa biến thành chàng trai khôi ngô.
- Vợ Sọ Dừa thoát khỏi bụng cá, sống sót.
- Gà trống gáy thành tiếng người,…
 Góp phần làm cho câu chuyện ly kỳ, hấp dẫn. Thể hiện ước
mơ của nhân dân.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật:
- Cốt truyện ly kỳ, hấp dẫn.
- Các chi tiết tưởng tượng kỳ ảo thú vị, bất ngờ.
- Xây dựng nhân vật có đặc điểm đặc biệt.
2. Nội dung:
- Truyện khuyên ta khi xem xét, đánh giá con người không nên chỉ
dựa vào hình thức bên ngoài, không nên có định kiến với vẻ bề ngoài
dị biệt. Điều quan trọng là xem xét những phẩm chất của họ.
- Con người nếu có hoàn cảnh khó khăn, không hoàn thiện về ngoại
hình thì càng cần biết vươn lên để nâng cao và chứng tỏ giá trị bản
thân.

Bài 1: Miền cổ tích

Văn bản: SỌ DỪA
(Truyện cổ tích)

IV. Luyện tập.
1. Tìm một vài chi tiết chứng tỏ Sọ Dừa -Một quan trạng có tài năng kiệt
xuất.
- Đem đủ lễ vật đến và cưới được cô con gái út nhà phú ông.
- Thi đỗ trạng nguyên và đi sứ.
- Dặn dò vợ đề phòng nguy hiểm.
- Giấu vợ trong buồng  vạch trần tội ác của hai cô chị.
 Chứng tỏ Sọ Dừa rất dũng cảm dám thực hiện ước mơ. Có tài năng
xuất chúng. Có khả năng nhìn xa trông rộng. Cẩn thận, thấu đáo trong
việc vạch trần cái ác, người xấu.

2. Em rút ra đặc điểm nhân vật trong truyện cổ tích thể hiện qua nhân
vật Sọ Dừa?
Sọ Dừa là nhân vật bất hạnh.
- Phẩm chất của Sọ Dừa:
+ Hiếu thảo, chịu thương chịu khó
+ Có tài năng xuất chúng
+ Dũng cảm, kiên trì thực hiện ước mơ
+ Cẩn trọng, thấu đáo trong việc vạch trần cái ác, người
xấu
  Nhân vật Sọ Dừa mang đủ những phẩm chất, tính cách
của một nhân vật bất hạnh trong truyện cổ tích.
 Phẩm chất được bộc lộ qua hành động từ lúc gặp thử
thách  vượt qua thử thách  Hạnh phúc

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

Học kỹ nội dung bài học.
Soạn văn bản “Em bé thông minh”
Xác định những thử thách của em bé.
Ý nghĩa của câu chuyện.
Nhận xét về các lần thử thách.