If You Don't Know Where You're Going, You'll
Probably End Up Somewhere Else
By David P. Campbell
Copyright © 1974, 2007 by Ave Maria Press, Inc.
Vietnamese Edition © 2008 by First News – Tri Viet.
Published by arrangement with Ave Maria Press, Inc.
All rights reserved.

If You Don't Know Where You're Going, You'll
Probably End Up Somewhere Else
HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI
Cöng ty First News - Trñ Viïåt giûä baãn quyïìn xuêët baãn vaâ phaát
haânh êën baãn tiïëng Viïåt trïn toaân thïë giúái theo húåp àöìng
chuyïín giao baãn quyïìn vúái Ave Maria Press, Inc.
Bêët cûá sûå sao cheáp naâo khöng àûúåc sûå àöìng yá cuãa First
News vaâ Ave Maria Press àïìu laâ bêët húåp phaáp vaâ vi phaåm
Luêåt Xuêët baãn Viïåt Nam, Luêåt Baãn quyïìn Quöëc tïë vaâ Cöng
ûúác Baão höå Baãn quyïìn Súã hûäu Trñ tuïå Berne.
CÖNG TY VÙN HOÁA SAÁNG TAÅO TRÑ VIÏÅT - FIRST NEWS

11HNguyïîn Thõ Minh Khai, Quêån 1, TP. Höì Chñ Minh
Tel: (84.8) 822 7979 - 822 7980 - 823 3859 - 823 3860
Fax: (84.8) 822 4560; Email: triviet@firstnews.com.vn
Website: www.firstnews.com.vn

DAVID P. CAMPBELL

Biïn dõch:
NGOÅC QUYÂNH - MINH TÛÚI - NGOÅC HÊN

First News

NHAÂ XUÊËT BAÃN TÖÍNG HÚÅP TP. HÖÌ CHÑ MINH

LÚÂI GIÚÁI THIÏåU

C

uöåc àúâi laâ möåt haânh trònh. Trïn haânh trònh
êëy chuáng ta khöng thïí kiïím soaát àûúåc hïët nhûäng gò
seä xaãy ra, nhûng chuáng ta coá thïí lûåa choån cho mònh
möåt löëi ài riïng. Möîi ngaã reä trong àúâi àïìu cêët giêëu
nhûäng bñ êín thùèm sêu. ÚÃ àoá coá khi laâ niïìm vui, sûå
àam mï, cuäng coá khi laåi laâ nöîi buöìn, sûå chaán naãn vaâ
thêët voång.
Laâm thïë naâo àïí biïët àûúåc àêu laâ con àûúâng dêîn
àïën thaânh cöng vaâ haånh phuác? Àiïìu àoá phuå thuöåc
vaâo chñnh baån. Baãn thên baån chûá khöng phaãi ai khaác
laâ ngûúâi nùæm giûä tûúng lai cuãa chñnh mònh. Thay vò
chó chuá troång àïën viïåc thûåc hiïån nhûäng kyâ voång cuãa
ngûúâi khaác, baån nïn chuã àöång phaát huy nhûäng giaá trõ
cuãa baãn thên. Haäy xaác àõnh muåc tiïu cuå thïí àïí phêën
àêëu, àöìng thúâi tûå taåo ra nhûäng cú höåi lûåa choån múái
cho baãn thên.
Khi khöng hiïíu roä àiïìu gò laâ thûåc sûå cêìn thiïët, moåi
thûá vúái baån seä dïî trúã thaânh vö nghôa. Tûúng tûå, khi
khöng xaác àõnh àûúåc mònh àang ài àêu, con àûúâng
baån ài seä trúã nïn mõt muâ, bêët trùæc. Thaânh cöng vaâ
tûúng lai phuå thuöåc vaâo lûåa choån höm nay. Búãi vêåy,

6

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

haäy chuêín bõ cho mònh nhûäng haânh trang cêìn thiïët àïí
vûäng tin trïn con àûúâng phña trûúác.
Àêy cuäng laâ thöng àiïåp maâ taác giaã David P.
Campbell muöën gûãi àïën baån àoåc qua cuöën Haânh
trang vaâo àúâi.

Laâ möåt nhaâ têm lyá, David P. Campbell coân àûúåc
biïët àïën trong vai troâ möåt chuyïn gia nöíi tiïëng thïë
giúái úã lônh vûåc àõnh hûúáng nghïì nghiïåp. Bïn caånh
viïåc khuyïën khñch moåi ngûúâi haäy laâm nhûäng gò mònh
thûåc sûå quan têm vaâ yïu thñch, Haânh trang vaâo àúâi
coân giuáp baån coá nhûäng àõnh hûúáng vïì nghïì nghiïåp
sao cho phaát huy àûúåc hïët thïë maånh cuãa baãn thên.
Quan troång hún, nïëu baån laâ ngûúâi khöng thñch chúâ
àúåi cú höåi àïën vúái mònh möåt caách thuå àöång, cuöën
saách seä gúåi múã cho baån nhûäng caách thûác tûå taåo dûång
cú höåi cho baãn thên.
Tûâ quaá trònh nghiïn cûáu àùåc àiïím têm lyá cuäng
nhû qua khaão saát thûåc tïë, David P. Campbell àaä àûa
ra nhûäng luêån àiïím chùåt cheä, logic vaâ dïî nùæm bùæt.
Thöng qua àoá, baån àoåc, àùåc biïåt laâ nhûäng àöåc giaã
treã tuöíi àang àûáng trûúác lûåa choån nghïì nghiïåp, coá
thïí tñch luäy thïm nhiïìu kinh nghiïåm àïí vûäng bûúác
vaâo tûúng lai.
Chuác caác baån luön thaânh cöng trïn con àûúâng
mònh lûåa choån!
- First News

7

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

GIAÁ TRÕ CUÃA
HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Q

uyïín saách thêåt tuyïåt! David Campbell àaä mang laåi
cho töi lúâi khuyïn thêåt sûå yá nghôa, laâm töi thïm tûå tin vaâ
phêën khúãi trûúác ngûúäng cûãa àaåi hoåc.
Georgene Clements
Richmond, Virginia

H

aânh trang vaâo àúâi chó ra nhûäng caánh cûãa trïn
haânh trònh ài àïën tûúng lai, duâ baån àang úã àöå tuöíi naâo ài
chùng nûäa.
Emily Coats
Fort Smith, Arkansas

M

öîi ngaây chuáng ta têët bêåt vúái biïët bao cöng viïåc maâ
quïn ài nhûäng lûåa choån cuãa baãn thên. Haânh trang vaâo àúâi cho
ta thêëy möîi quyïët àõnh cuãa chuáng ta àïìu rêët quan troång vaâ
nhûäng yïëu töë bïn ngoaâi coá nhiïìu yá nghôa hún laâ ta tûúãng.
Maggie O'Neill
Memphis, Tennessee

8

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

T

riïët lyá cuãa giaáo sû Campbell rêët thûåc tïë vaâ dïî nùæm
bùæt àöëi vúái àöåc giaã. Haânh trang vaâo àúâi thêåt hûäu ñch cho
nhûäng ai àang cêìn nhûäng lúâi khuyïn thiïët thûåc trong viïåc
phaát huy nhûäng thïë maånh cuãa baãn thên.
Rob Funkhouser
Richmond, Indiana

T

iïën sô David Campbell àaä àûa ra nhûäng lúâi khuyïn
töët nhêët trong viïåc sûã duång caác muåc tiïu nhû möåt cöng cuå àïí
xêy dûång tûúng lai. Töi mong nhûäng baån chûa chùæc chùæn vïì
tûúng lai cuãa mònh seä àoåc àûúåc cuöën saách naây. Noá seä taåo
àöång lûåc thuác àêíy hoå lêåp kïë hoaåch cho tûúng lai vaâ thûåc hiïån
thaânh cöng muåc tiïu.
Toraneka Hampton
Memphis, Tennessee

Q

uyïín saách cung cêëp nhûäng lúâi khuyïn tuyïåt vúâi cho
nhûäng ai chuêín bõ bûúác vaâo ngûúäng cûãa àaåi hoåc vaâ thïë giúái
viïåc laâm.
Luci Osby
Richmond, Virginia

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

9

B

aån khöng thïí kiïím soaát àûúåc têët caã moåi àiïìu xaãy àïën
vúái baån, nhûng David Campbell coá thïí giuáp baån xaác àõnh con
àûúâng maâ baån quyïët àõnh ài trong tûúng lai. Tûúng lai nùçm
trong tay baån, vaâ Haânh trang vaâo àúâi seä chó cho baån caách
quyïët àõnh nïn ài vïì àêu vaâ laâm thïë naâo àïí àïën àûúåc núi àoá.
John Purcell
Richmond, Indiana

Q

uyïín saách rêët tuyïåt. Noá giuáp töi taåo ra cú höåi vaâ thûã
nghiïåm nùng lûåc cuãa mònh trïn nhiïìu lônh vûåc.
April Stec
Fort Smith, Arkansas

Q

uyïín saách giuáp ta hiïíu thïm rùçng tûúng lai khöng
tûå àïën, maâ noá do chuáng ta taåo ra.
Christine Donovan
Àaåi hoåc Notre Dame

T

iïën sô Campbell mang àïën nhûäng lúâi khuyïn vûâa dñ
doãm vûâa thuá võ, laåi rêët thûåc tïë trong nhûäng cêu hoãi gúåi yá àïí
baån àõnh hûúáng con àûúâng ài àïën tûúng lai.
Erin Hollister
Sinh viïn Trûúâng Bethel

“Xin haäy cho töi biïët

töi nïn ài löëi naâo?”
- Alice hoãi.

“Àiïìu àoá coân tuây vaâo viïåc cêåu

muöën ài àêu.”- Chuá meâo traã lúâi.
“Töi khöng quan têm
àoá laâ núi naâo.”

“Thïë thò ài löëi naâo khöng

coân quan troång nûäa.”
- Chuá meâo lùæc àêìu.

“Àuã xa àïí töi coá thïí

àïën möåt núi naâo àoá.”
- Alice giaãi thñch thïm.

“ÖÌ, thïë thò chùæc chùæn cêåu seä
laâm àûúåc, khi vaâ chó khi cêåu

ài àuã xa!”

- Lewis Carroll
Trñch Alice laåc vaâo xûá thêìn tiïn

Chûúng 1

KHÚÃI ÀÊÌU
HAÂNH TRÒNH

Khi khöng yá thûác àûúåc àêu laâ àiïìu mònh

mong muöën vaâ àiïìu gò laâ cêìn thiïët cho cuöåc söëng
cuãa mònh, ngûúâi ta rêët dïî vêëp ngaä trïn àûúâng
àúâi. Vêën àïì àùåt ra laâ laâm thïë naâo àïí biïët àûúåc
mònh muöën gò? Nhêët laâ khi ta àang bi quan,
chaán naãn vaâ mêët àõnh hûúáng. Laâm thïë naâo àïí
xaác àõnh àiïìu gò thêåt sûå quan troång àöëi vúái tûúng
lai cuãa mònh?
Sau khi phoãng vêën haâng trùm ngûúâi vïì muåc
tiïu vaâ mú ûúác cuãa hoå, àöìng thúâi khaão saát haâng

14

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

ngaân ngûúâi vïì àõnh hûúáng nghïì nghiïåp, töi
khaám phaá ra rùçng bïn caånh sûå söëng, coá möåt thûá
maâ hêìu hïët moåi ngûúâi àïìu mong muöën súã hûäu,
àoá laâ cú höåi àûúåc choån lûåa.

Àiïìu bi kõch nhêët
trong cuöåc söëng laâ
khöng àûúåc lûåa choån.

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

15

MÖÎI SÛÅ LÛÅA CHOÅN MÖÅT CAÁNH CÛÃA MÚÁI SEÄ MÚÃ RA
Cuöåc söëng khöng àûúåc lûåa choån laâ cuöåc söëng
ngheâo naân vaâ aáp àùåt. Cuöåc söëng thiïëu vùæng ûúác
mú, chó toaân ngoä cuåt laâ cuöåc söëng àaánh mêët
niïìm tin vaâ hy voång. Ngûúåc laåi, cuöåc söëng thuá võ
laâ möåt cuöåc söëng vúái nhiïìu cú höåi. Vêåy, nïëu cho
baån lûåa choån möåt trong nhûäng tùång phêím sau,
baån seä choån lûåa àiïìu gò?
•

Coá möåt cöng viïåc thuá võ.

•

Coá möåt cuöåc hön nhên haånh phuác.

•

Àiïìu haânh cöng ty (hoùåc xñ nghiïåp, nöng
traåi, toâa soaån) riïng.

•

Söëng taách biïåt trong möåt ngöi laâng bònh
yïn, tuyïåt àeåp úã ven biïín.

•

Vui chúi cuâng àaám baån chñ cöët.

•

Coá möåt cùn nhaâ àêìy àuã tiïån nghi úã ngoaåi
ö.

•

Söëng trong möåt cùn höå hiïån àaåi úã trung
têm thaânh phöë sêìm uêët.

•

Coá thúâi gian vaâ tiïìn baåc ài tham quan caác
kyâ quan trïn thïë giúái.

•

Coá möåt gia àònh haånh phuác.

•

Coá sûác khoãe töët.

16

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

•

Laâ möåt chuyïn gia àûúåc nhiïìu ngûúâi
ngûúäng möå.

•

Coá nhiïìu tiïìn àïí chùm lo cho con ùn hoåc,
mua nhûäng taác phêím nghïå thuêåt vaâ laâm tûâ
thiïån.

•

Coá àõa võ trong böå maáy chñnh quyïìn vaâ coá
sûác aãnh hûúãng àöëi vúái nhûäng vêën àïì mang
têìm cúä quöëc gia.

•

Coá nhûäng taác phêím nghïå thuêåt àïí àúâi,
hoùåc nhûäng phaát minh khoa hoåc vô àaåi, àïì
ra möåt saáng kiïën naâo àoá giuáp ñch cho
thaânh phöë.

Chùæc chùæn nhûäng tùång phêím kïí trïn rêët hêëp dêîn
àöëi vúái baån. Thêåm chñ baån coá thïí traã lúâi: “Töi muöën
coá àûúåc têët caã nhûäng moán quaâ tuyïåt vúâi àoá, ngay lêåp
tûác, hoùåc tuêìn tûå – àïìu töët!”. Khi thöët lïn cêu noái

êëy, cuäng coá nghôa laâ baån àang muöën coá thêåt nhiïìu
cú höåi, nhiïìu sûå lûåa choån cho cuöåc söëng cuãa mònh.
Àêy cuäng chñnh laâ thöng àiïåp cuöën saách muöën
gûãi túái baån. Baån seä nhêån ra rùçng cuöåc söëng khöng
àûúåc lûåa choån laâ cuöåc söëng àêìy bi kõch. Búãi vêåy,
cêìn lïn kïë hoaåch cho tûúng sao cho nhûäng cú höåi
múái khöng ngûâng múã ra. Àiïìu naây àùåc biïåt quan
troång, nhêët laâ khi baån khöng biïët chùæc mònh àang
muöën gò. Vúái möåt söë ngûúâi, khi mêët phûúng

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

17

hûúáng, hoå dïî rúi vaâo tònh traång buöng xuöi,
khöng laâm gò caã, vaâ vö tònh hoå àang tûå giúái haån
nhûäng cú höåi thay àöíi cuöåc söëng. Do àoá, ngay caã
khi chûa xaác àõnh àûúåc àiïìu gò phuâ húåp vúái
mònh, baån vêîn nïn coá nhûäng haânh àöång giuáp baãn
thên coá thïm nhiïìu lûåa choån cho mai sau.

MUÅC TIÏU LAÂM PHONG PHUÁ THÏM
SÛÅ CHOÅN LÛÅA
Laâm thïë naâo àïí biïët àûúåc mònh coá nhiïìu cú
höåi lûåa choån trong tûúng lai?
Trûúác hïët baån cêìn xêy dûång cho mònh nhûäng
muåc tiïu àïí khöng bõ mêët phûúng hûúáng. Têët
nhiïn, àoá phaãi laâ nhûäng muåc tiïu chñnh àaáng.
Bònh thûúâng, möåt ngûúâi naâo àoá khi àûúåc hoãi
rùçng hoå muöën gò cho cuöåc söëng cuãa mònh, hoå seä
àûa ra nhûäng muåc tiïu khaá cuå thïí, chùèng haån:
àûúåc hoåc haânh àïën núi àïën chöën, coá cöng viïåc
thuá võ, möåt cuöåc hön nhên haånh phuác, möåt gia
àònh hoâa thuêån, àûúåc ài du lõch khùæp núi, coá
nhiïìu tiïìn, coá àõa võ cao trong xaä höåi, v.v.
Tuy nhiïn, coá hai lyá do cho thêëy nhûäng muåc
tiïu trïn khöng thêåt sûå hûäu duång trong viïåc lïn
kïë hoaåch cho möåt cuöåc söëng hoaân haão.

18

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Thûá nhêët, nhûäng muåc tiïu naây quaá cûáng nhùæc,
khöng thïí thay àöíi, trong khi cuöåc söëng thò ngûúåc
laåi – luön luön vêån àöång. Chùèng haån, baån muöën coá
möåt cöng viïåc thuá võ, tûác möåt cöng viïåc naâo àoá
khiïën baån thêåt sûå haâi loâng; hay baån khao khaát coá
möåt cuöåc hön nhên töët àeåp, nghôa laâ möåt khi tòm
àûúåc ngûúâi thñch húåp àïí lêåp gia àònh, baån seä söëng
haånh phuác maäi maäi. Nhûng trïn thûåc tïë, cuöåc söëng
cuãa chuáng ta khöng vêån haânh nhû thïë. Têët caã caác
muåc tiïu seä bõ lu múâ dêìn theo thúâi gian nïëu khöng
àûúåc laâm múái bùçng möåt caách naâo àoá. Möåt cöng viïåc

duâ nùm àêìu tiïn coá thuá võ àïën mêëy ài nûäa cuäng seä
giaãm dêìn úã nùm nùm sau nïëu khöng àûúåc laâm
múái. Sau mûúâi nùm noá seä trúã nïn nhaâm chaán, vaâ
biïën thaânh àõa nguåc sau hai mûúi nùm. Tûúng tûå,
trong hön nhên cuäng vêåy, tyã lïå ly hön phaãn aánh roä
neát nhûäng cuöåc hön nhên thêët baåi. Àiïìu naây minh
chûáng möåt thûåc tïë laâ coá khöng ñt cùåp vúå chöìng bùæt
àêìu cuöåc söëng gia àònh vúái möåt tònh yïu say àùæm
tûúãng khöng gò coá thïí chia cùæt àûúåc, nhûng röìi
tònh caãm àoá vêîn coá thïí mai möåt theo thúâi gian nïëu
khöng àûúåc laâm múái, hêm noáng.
Lyá do thûá hai khiïën nhûäng muåc tiïu cuå thïí
khöng nïn laâ möëi quan têm haâng àêìu búãi vò sau
khi ta àaåt àûúåc chuáng röìi, nhûäng muåc tiïu êëy seä

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

19

khöng coân quan troång nûäa. Chùèng haån, baån ûúác
mú coá bùçng cêëp, chûác vuå, kiïëm àûúåc nhiïìu tiïìn,
kïët hön vúái möåt ngûúâi àêìy quyïìn lûåc, hoùåc giaânh
huy chûúng vaâng trong thïí thao… Têët caã khiïën
baån phêën àêëu hïët mònh. Kïët quaã àaåt àûúåc ban
àêìu khiïën baån rêët vui sûúáng, haänh diïån, nhûng
caãm giaác àoá khöng tùng lïn maâ dêìn phai nhaåt
theo thúâi gian. Nhaâ thú Emily Dickinson tûâng
viïët: “Thaânh cöng laâ àiïìu tuyïåt vúâi nhêët àöëi vúái
nhûäng ai chûa möåt lêìn thaânh cöng”. Adam
Smith cuäng phaát biïíu àiïìu tûúng tûå trong The
Money Game – möåt quyïín saách nöíi tiïëng khuyïën
khñch moåi ngûúâi tham gia thõ trûúâng chûáng
khoaán: “Khöng coá möåt muåc tiïu cuå thïí naâo coá thïí
duy trò maäi sau khi ta giaânh àûúåc noá”.

Muåc tiïu laâ cêìn thiïët, têët nhiïn, nhûng àiïìu
àoá khöng coá nghôa muåc tiïu laâ caái àñch cuöëi
cuâng. Caác muåc tiïu chó hûäu duång khi chuáng coá
thïí giuáp baån tiïën böå.
Cuäng nhû Alice trong Alice laåc vaâo xûá súã thêìn
tiïn, hêìu hïët chuáng ta àïìu coá caãm giaác mònh muöën
ài àïën “möåt núi naâo àoá”. Tuy nhiïn, àïí biïët àûúåc
àoá laâ núi naâo thò àoâi hoãi ta phaãi traãi nghiïåm, noái
caách khaác laâ phaãi dêën thên trïn haânh trònh àïën núi
cêët giêëu nhûäng bñ êín maâ ta mong muöën kiïëm tòm.

20

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Chuáng ta luön úã trïn möåt
con àûúâng nhiïìu ngaã vaâ ta
phaãi choån möåt àñch àïën

cho mònh.

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

21

Caác phûúng tiïån truyïìn thöng nhû truyïìn
hònh, saách vúã, phim aãnh… coá thïí daåy ta nhiïìu àiïìu
böí ñch, nhûng àûâng nhêìm lêîn thïë giúái vöën àûúåc
thïu dïåt êëy vúái cuöåc àúâi thûåc maâ ta àang söëng.
Khöng nhû möåt böå phim, möåt chûúng trònh
truyïìn hònh hay möåt cuöën tiïíu thuyïët, cuöåc àúâi
chùèng bao giúâ coá àoaån kïët. Cho duâ ngaây cuöëi
tuêìn coá thaãm haåi mêëy ài chùng nûäa thò thûá hai
cuäng seä àïën vaâ moåi thûá vêîn phaãi tiïëp tuåc diïîn ra.
Trong phim, mùåt trúâi coá thïí moåc, mùåt trùng coá
thïí lïn, àoaån phim coá thïí kïët thuác bùçng hònh
aãnh nhûäng àöi tònh nhên tay trong tay bûúác xa
dêìn trïn con àûúâng thùèng tùæp… Nhûng trong
àúâi thûåc, àöi tònh nhên êëy coá thïí seä phaãi bùæt àêìu
möåt ngaây múái cuãa mònh trong möåt khu nghó maát
àùæt àoã nhûng laåi chùèng coá kem àaánh rùng vaâ hoå
khöng biïët laâm caách naâo àïí têíy ài caái muâi thûác
ùn vúái àuã thûá gia võ cuãa töëi qua ra khoãi húi thúã
cuãa mònh!
Khöng cêu nïå vaâo “àoaån kïët” cuãa vêën àïì laâ
möåt trong nhûäng bûúác quan troång nhêët àïí baån
lïn kïë hoaåch möåt caách thûåc tïë hún. Nhiïìu ngûúâi
rêët khoá chêëp nhêån àiïìu naây, hy voång vñ duå dûúái
àêy coá thïí giuáp baån hiïíu roä hún.

22

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Möåt ngûúâi phuå nûä treã àùåt ra muåc tiïu haånh
phuác cho mònh laâ coá möåt cuöåc hön nhên töët àeåp,
cöng viïåc öín àõnh, gia àònh hoâa thuêån thûúng
yïu nhau trong möåt maái nhaâ xinh xùæn. Nhûng
khi àaä coá nhûäng àiïìu àoá röìi, cö laåi caãm thêëy thêåt
bêët haånh, búãi tuy gia àònh cö hoâa thuêån yïu
thûúng nhau nhûng chöìng cö thûúâng buâ àêìu vúái
cöng viïåc, coân caác con thò luön boã cö úã nhaâ möåt
mònh; cö nhêån ra rùçng mònh chaán ngêëy cöng viïåc
quen thuöåc trong nhiïìu nùm cuãa mònh, vaâ cùn
nhaâ cêìn àûúåc queát doån haâng tuêìn chó laâ möåt
traách nhiïåm àeâ nùång lïn vai cö.
Cuöåc söëng rêët phûác taåp - nhúâ vêåy maâ noá luön bêët
ngúâ, thuá võ. Do àoá, möîi chuáng ta cêìn phaãi giûä cho

mònh löëi suy nghô laâm chuã àûúåc sûå phûác taåp àoá vaâ
lïn kïë hoaåch linh hoaåt àïí àaåt àûúåc muåc tiïu trong
sûå biïën thiïn cuãa cuöåc söëng. Vúái löëi suy nghô naây,
thay vò tröng chúâ vaâo möåt kïët thuác coá hêåu nhû ta
ûúác ao, haäy tin rùçng cuöåc söëng laâ möåt haânh trònh
khöng coá àiïím dûâng, àöìng thúâi coá rêët nhiïìu ngaã
reä khaác nhau. Con àûúâng maâ baån àang ài thïí hiïån
cuöåc söëng maâ baån mong muöën, nhûäng nhaánh reä
laâ nhûäng hûúáng ài múái baån coá thïí lûåa choån – cöng
viïåc múái, súã thñch múái, núi úã múái… Quyïët àõnh
cuãa baån seä aãnh hûúãng àïën têët caã nhûäng lûåa choån

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

23

khaác trong tûúng lai, vò hai con àûúâng múã ra tûâ
hai nhaánh khaác nhau seä chùèng bao giúâ giöëng nhau.
Möîi nhaánh àûúâng coá möåt caánh cûãa, vaâ caánh
cûãa seä chó múã ra cho baån khi baån höåi àuã nhûäng
àiïìu kiïån thñch húåp. Do àoá, trïn möîi haânh trònh,
baån haäy tûå xaác àõnh xem àoá laâ con àûúâng mònh
nïn ài tiïëp, hay nïn chêëm dûát àïí bùæt àêìu möåt
hûúáng ài múái. Àïí xaác àõnh, baån coá thïí dûåa vaâo
hai yïëu töë sau: hûúáng ài êëy coá röång múã cho baån
hay khöng, (àiïìu naây phuå thuöåc vaâo khaã nùng cuãa
chñnh baån); vaâ liïåu baån coá muöën bûúác qua caánh
cûãa àoá hay khöng, ngay caã khi noá àaä àûúåc múã.

Bñ quyïët àïí lïn kïë hoaåch cho cuöåc söëng nhùçm
töëi àa hoáa cú höåi laâ trau döìi nhûäng “taâi saãn” nöíi
tröåi nhêët cuãa baãn thên – àoá laâ nhûäng thïë maånh
riïng coá úã möîi ngûúâi, àùåc biïåt laâ vïì nùng lûåc. Khi
àoá, chùæc chùæn seä coá rêët nhiïìu caánh cûãa röång múã
chaâo àoán baån. Têët caã chuáng ta àïìu muöën quyïìn
choån lûåa nùçm trong tay mònh, chûá khöng phaãi
trong tay nhûäng keã gaác cöíng.

Têët nhiïn, con àûúâng vaâ caánh cöíng úã àêy chó
laâ nhûäng hònh aãnh mang tñnh tûúång trûng.
Chuáng tûúång trûng cho nhûäng lûåa choån baån seä
gùåp trong cuöåc söëng. Coá thïí chuáng mang tïn caác

24

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

ngaânh nghïì nhû: baác sô, luêåt sû, nöng dên, àêìu
bïëp; hay nhûäng núi söëng nhû: thaânh phöë, tónh
leã, àöìng quï, ngoaåi quöëc; hoùåc hoaân caãnh söëng
nhû: kïët hön vúái möåt ngûúâi thuöåc doâng doäi
hoaâng töåc, àûúåc nöíi tiïëng vúái thêåt nhiïìu tiïìn, laâ
möåt chñnh trõ gia coá sûác aãnh hûúãng maånh meä, coá
möåt cuöåc söëng yïn tônh, tiïån nghi trong ngöi nhaâ
xinh xùæn, v.v.
Nhûäng con àûúâng êëy coá röång múã chaâo àoán
baån hay khöng coân tuây thuöåc vaâo caác “taâi saãn”
cuãa baån, nhû trònh àöå hoåc vêën, kinh nghiïåm, kyä
nùng, möëi quan hïå cuãa gia àònh, thêåm chñ coá thïí
laâ ngoaåi hònh, vaâ trïn têët caã, àoá chñnh laâ sûác
khoãe. Vñ duå, nïëu muöën ài theo con àûúâng “y
khoa”, baån cêìn theo hoåc nhûäng khoáa àaâo taåo
phuâ húåp vúái ngaânh nghïì. Nïëu muöën laâm “nöng
nghiïåp”, baån cêìn àûúåc thûâa hûúãng möåt nöng traåi
naâo àoá, hoùåc phaãi biïët àêìu tû múã röång diïån tñch
àêët àai tröìng cêëy, choån giöëng vaâ nhûäng loaåi cêy
tröìng phuâ húåp. Nïëu muöën söëng úã nûúác ngoaâi,
baån cêìn tòm möåt cöng viïåc coá nhiïìu cú höåi xuêët
ngoaåi, nhû ngoaåi giao, giaám àöëc cuãa möåt cöng ty
àa quöëc gia, thöng dõch viïn, hoùåc nhaâ khoa hoåc,
vaâ chùæc chùæn baån phaãi sûã duång ngoaåi ngûä lûu
loaát, coá möåt khoaãn tiïìn àïí coá thïí àõnh cû, taåo lêåp

25

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

cuöåc söëng úã möi trûúâng múái vaâ thïm möåt yïëu töë
nûäa – àoá laâ vêån may. Coá thïí noái, hêìu hïët caác con
àûúâng chó röång múã cho nhûäng ai höåi àuã nhûäng
“taâi saãn” thñch húåp, vaâ luön coá àöång cú phêën àêëu.

Àïí àaåt àûúåc muåc tiïu vaâ
àïí coá thêåt nhiïìu cú höåi,
baån phaãi coá nhiïìu “taâi saãn”,
caâng nhiïìu caâng

töët.

- David Campbel

Vúái nhûäng ngûúâi caãm thêëy con àûúâng phña
trûúác thêåt mêåp múâ thò cuäng àûâng vöåi chaán naãn,
búãi chùèng ai coá thïí chùæc chùæn àûúåc rùçng con
àûúâng mònh choån seä ài vïì àêu, cuäng khöng ai coá
thïí thêëy hïët nhûäng nhaánh reä cuöåc àúâi trong
tûúng lai. Tuy nhiïn, àûâng quïn rùçng chñnh
nhûäng “taâi saãn” cuãa baån seä quyïët àõnh caánh cûãa
phña trûúác coá múã ra hay khöng. Do àoá, nïëu hiïån
taåi baån àang bõ mêët phûúng hûúáng, haäy bùæt àêìu

26

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

taåo ra nhûäng cú höåi lûåa choån trong tûúng lai
bùçng caách böí sung “taâi saãn” cho baãn thên. Caâng
coá nhiïìu “taâi saãn”, seä ngaây caâng nhiïìu caánh cûãa
múã ra chaâo àoán baån, vaâ nhúâ àoá baån seä coá thïm
rêët nhiïìu cú höåi lûåa choån.
Laâm caách naâo àïí múã caánh cûãa dêîn ra nhûäng
con àûúâng múái? ÚÃ Chûúng kïë tiïëp, chuáng ta seä
ài tòm lúâi àaáp cho vêën àïì naây. Sú lûúåc thò chuáng
ta coá thïí noái, trònh àöå hoåc vêën múã ra nhûäng con
àûúâng múái, kinh nghiïåm múã ra nhûäng con
àûúâng múái, taâi nùng múã ra nhûäng con àûúâng
múái, möëi quan hïå röång raäi múã ra nhûäng con
àûúâng múái, sûác khoãe töët múã ra nhûäng con
àûúâng múái, baãn tñnh thöng minh, saáng taåo, kiïn
trò, khaã nùng laänh àaåo hoùåc nhûäng thoái quen töët
– múã ra nhûäng con àûúâng múái.
Vêåy, vêën àïì tuöíi taác coá aãnh hûúãng àïën cú höåi
vaâ nhûäng lûåa choån cho tûúng lai cuãa baån hay
khöng?

Coá thïí noái, cuâng vúái quaá trònh trûúãng thaânh,
möîi chuáng ta bûúác qua rêët nhiïìu caánh cöíng dêîn
àïën nhûäng con àûúâng khaác nhau. Nhûng àöi
khi do khöng nhêån thêëy hïët àûúåc khaã nùng cuãa
baãn thên nïn ta boã lúä nhiïìu cú höåi trong cuöåc

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

27

söëng. Vñ duå, ngay tûâ luác saáu tuöíi baån àaä àûúåc böë
meå àõnh hûúáng rùçng phaãi trúã thaânh möåt nghïå sô
dûúng cêìm. Tûâ àoá, baån cùæm cuái têåp luyïån maâ
khöng nhêån thêëy con àûúâng êëy chùèng bao giúâ
múã ra vúái mònh. Hay noái caách khaác, baån khöng
höåi àuã nùng khiïëu bêím sinh àïí trúã thaânh möåt
nghïå sô dûúng cêìm thûåc thuå. Nïn nhúá rùçng,
khöng coá quyïët àõnh naâo laâ chùæc chùæn caã. Ngay
caã quyïët àõnh àêìu tû luyïån têåp àïí trúã thaânh nghïå
sô piano cuäng chó laâ möåt quyïët àõnh àïí baån bùæt
àêìu ài trïn con àûúâng àoá. Nhûäng con àûúâng
khaác vêîn tiïëp tuåc hiïån ra, möåt vaâi caánh cûãa trong
söë àoá múã röång, söë khaác thò khoáa kñn. Möåt lêìn
nûäa noá phuå thuöåc vaâo khaã nùng cuãa baån.

Buöìn phiïìn vïì tuöíi taác

chùèng coá ñch lúåi gò.
Baån khöng thïí quay ngûúåc
thúâi gian, cuäng khöng thïí ngùn
chùån quaá trònh laäo hoáa.
- David Campbell

28

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Mùåt khaác, coá nhûäng con àûúâng chó daânh cho
nhûäng ngûúâi tûâng traãi; chùèng haån, àiïìu kiïån àêìu
tiïn cho nhûäng ngûúâi tham gia ûáng cûã töíng
thöëng úã Myä laâ hoå phaãi trïn ba mûúi tuöíi. Trong
cuöåc söëng coá rêët nhiïìu giúái haån, nhûng nhòn
chung, giúái haån vïì tuöíi taác seä khöng tûúng ûáng
vúái nhûäng kinh nghiïåm maâ baån tñch luäy àûúåc.
Chùèng haån, hêìu hïët nhûäng chñnh trõ gia nöíi
tiïëng àïìu úã àöå tuöíi nguä tuêìn vaâ luåc tuêìn, khöng
phaãi vò bêët kyâ giúái haån thöng thûúâng naâo maâ vò
muöën coá àûúåc möåt nïìn taãng chñnh trõ vûäng chùæc
àïí thùæng lúåi trong caác cuöåc tuyïín cûã, àoâi hoãi hoå
phaãi boã ra nhiïìu nùm trau döìi.
Buöìn phiïìn vïì tuöíi taác chùèng coá ñch lúåi gò; baån

khöng thïí thay àöíi àûúåc noá, caâng khöng thïí
ngùn caãn quaá trònh laäo hoáa. Àiïìu baån coá thïí laâm
laâ xaác àõnh khi naâo mònh àuã chñn chùæn àïí quyïët
àõnh löëi ài múái cho baãn thên – thúâi àiïím maâ baån
nhêån thêëy mònh coá àuã nhûäng phêím chêët vaâ khaã
nùng cêìn thiïët àïí múã caánh cöíng dêîn vaâo con
àûúâng maâ baån muöën dêën bûúác.
Vaâ àïí coá àûúåc ngaây àoá, baån cêìn phaãi lïn kïë
hoaåch.

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

29

LÏN KÏË HOAÅCH
Trong lêìn phoãng vêën möåt ngûúâi àaân öng
thaânh àaåt, töi hoãi öng rùçng:
- Àiïìu gò àûa öng àïën thaânh cöng? Laâm thïë
naâo maâ öng coá thïí àaåt àïën àónh vinh quang nhû
vêåy?
Ngûúâi àaân öng móm cûúâi, traã lúâi:
- Vêån may cuäng coá, nhûng àiïìu quan troång laâ
phaãi lïn kïë hoaåch cho mònh. Töi luön laâ ngûúâi
hoaåch àõnh kïë hoaåch cho baãn thên.
- Thïë öng bùæt àêìu laâm àiïìu àoá tûâ khi naâo?
- Thúâi töi coân ài hoåc – nhûng töi coá caãm giaác
nhû noá vûâa múái xaãy ra ngaây höm qua. Thúâi àoá,
töi söëng trong kyá tuác xaá vúái möåt cêåu baån quï úã
Iowa. Möåt höm, khi töi cuâng àaám baån àang ngöìi
taán gêîu vïì thïë sûå thò cêåu ta bûúác vaâo, gûúng mùåt
löå roä niïìm hên hoan. Nhûng cêåu chùèng noái lúâi
naâo maäi cho àïën khi moåi ngûúâi àaä lêìn lûúåt ra vïì,
cêåu múái buöåt miïång: “Gia àònh túá vûâa múái trúã
nïn giaâu coá! Meå túá goåi àiïån baáo rùçng, saáng naây
khi kiïím tra höåp thû, baâ phaát hiïån möåt túâ ngên
phiïëu trõ giaá nûãa triïåu àö-la!”.

30

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Luác êëy, sau möåt thoaáng sûãng söët, trong töi
chúåt dêng lïn caãm giaác àöë kyå. Töi hoãi cêåu êëy laâm
thïë naâo maâ chuyïån naây xaãy ra àûúåc. Baån töi lùæc
àêìu: “Túá cuäng khöng hiïíu nöíi, nhûng túá àoaán laâ
ba túá àaä mua cöí phêìn cuãa möåt cöng ty nhoã nhiïìu
nùm trûúác àêy röìi quïn bùéng noá ài. Cöng ty àoá
vûâa múái àûúåc möåt cöng ty lúán hún mua laåi, vaâ àoá
laâ phêìn öng àûúåc chia”.

Töëi àoá töi àaä trùçn troåc vúái biïët bao thùæc mùæc
hiïån lïn trong àêìu: “Taåi sao àiïìu àoá àïën vúái gia
àònh cêåu êëy maâ khöng phaãi laâ gia àònh mònh?
Taåi sao ngûúâi may mùæn khöng phaãi laâ mònh
chûá?”. Cuöëi cuâng, töi cöë gùæng phên tñch nhûäng
àiïìu êëy möåt caách coá hïå thöëng. Töi nghô: “Liïåu coá
möåt tònh huöëng tûúng tûå xaãy ra vaâ mang àïën cho
mònh vêån may bêët ngúâ nhû thïë khöng?”. Nhûng

röìi töi thêët voång nhêån ra rùçng àoá chó laâ möåt aão
tûúãng. Gia àònh vaâ baãn thên töi khöng coá cöí
phêìn naâo àïí mong möåt ngaây noá tùng giaá cao nhû
thïë. Töi cuäng khöng coá àêët àïí hy voång trong
möåt dõp tònh cúâ naâo àoá coá ngûúâi phaát hiïån ra noá
laâ möåt quùång dêìu moã hay kim cûúng. Töi khöng
coá nhûäng bûác tranh àïí hy voång sau naây chuáng seä
trúã thaânh nhûäng hoåa phêím quyá giaá. Töi khöng
coá taâi nùng gò nöíi tröåi àïí möåt ai àoá, bùçng caách

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

31

naâo àoá coá thïí àêíy töi lïn thaânh ngûúâi nöíi tiïëng.
Toám laåi, töi chùèng coá gò àùåc biïåt. Nhûng cuäng
ngay taåi thúâi àiïím àoá, trïn chiïëc giûúâng úã kyá tuác
xaá, töi àaä tûå chêën chónh baãn thên: “Charlie, nïëu
muöën coá möåt àiïìu gò àoá tûúi saáng àïën vúái cuöåc àúâi
maây, haäy tûå gieo haåt, vaâ töët nhêët laâ gieo thêåt
nhiïìu haåt vò maây khöng thïí biïët trûúác haåt naâo seä
naãy mêìm”. Àoá chñnh laâ cöåt möëc àaánh dêëu sûå

thay àöíi löëi söëng, suy nghô vaâ caã cuöåc àúâi töi sau
naây. Töi cöë gùæng gieo thêåt nhiïìu haåt – nhûäng
niïìm tin vaâ cú höåi. Möåt söë haåt àoá àaä àêm chöìi,
vaâ taåo ra töi cuãa ngaây höm nay.
Kinh nghiïåm cuãa ngûúâi àaân öng thaânh àaåt
trïn vïì sau àûúåc möåt sinh viïn giuáp töi biïën
thaânh nhûäng lyá leä suác tñch hún. Cö gaái treã naây,
dïî thûúng, lanh lúåi vaâ àêìy nhiïåt huyïët, àaä noái vúái
töi rùçng: “Thûa giaáo sû, nïëu thêìy muöën möåt àiïìu
gò àoá xaãy ra, haäy cho noá möåt khöng gian”. Cö àûa
hai tay ra trûúác, nùæm chùåt chuáng laåi vaâ tûâ tûâ múã
ra: “Thêìy coá thêëy khöëi böng goân àang bung ra
trïn tay em khöng? Chuáng àang lúán dêìn lïn
àêëy!… Em nghô, cho duâ àiïìu chuáng ta muöën laâ gò
ài nûäa thò ta phaãi taåo cho noá möåt khöng gian”.

Trñ tûúãng tûúång thuá võ vaâ àêìy thuyïët phuåc cuãa cö
hoåc troâ khiïën töi cuäng phaãi bêët ngúâ.

32

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

Caã cö gaái treã naây vaâ võ doanh nhên thaânh àaåt
noå àïìu laâ nhûäng ngûúâi biïët lïn kïë hoaåch àïí taåo
nïn kyâ tñch cho cuöåc àúâi mònh. Khöng dûãng
dûng àûáng bïn lïì cuöåc àúâi chúâ àúåi moåi viïåc xaãy
àïën vúái mònh, hoå biïët tòm kiïëm, lïn kïë hoaåch, vaâ
dêën thên haânh àöång.

Nïëu baån muöën möåt àiïìu gò àoá
xaãy ra,haäy taåo cho noá têët caã
caác àiïìu kiïån cêìn thiïët.
- (Lúâi möåt Sinh viïn thöng minh)

Dûúái àêy laâ möåt söë àiïìu baån cêìn lûu yá àïí xêy
dûång àûúåc nhûäng kïë hoaåch toaân diïån vaâ thûåc tïë
cho cuöåc söëng cuãa mònh.
1. Kïë hoaåch phaãi laâ möåt viïåc gò àoá nùçm trong
khaã nùng. Baån khöng thïí lïn kïë hoaåch thûåc hiïån

möåt viïåc naâo àoá maâ trong thûåc tïë, baån khöng coá
caách gò hoaân thaânh àûúåc. Àiïìu naây àaä àûúåc ngûúâi
xûa nhùæc nhúã bùçng cêu thaânh ngûä “Àûâng mú viïåc
haái sao trïn trúâi”. Vúái nhûäng viïåc khöng tûúãng

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

33

nhû “haái sao trïn trúâi”, duâ baån coá nöî lûåc thïë naâo,
chuêín bõ tó mó ra sao thò noá cuäng khöng bao giúâ
trúã thaânh hiïån thûåc. Nhûäng kïë hoaåch nhû vêåy chó
khiïën baån caãm thêëy vúä möång, bïë tùæc hún maâ thöi.
Tuy nhiïn, àöi khi vò möåt trúã ngaåi naâo àoá,
baån vêîn khöng thïí thûåc hiïån àûúåc möåt kïë hoaåch
vöën nùçm trong khaã nùng. Nhêån thûác àûúåc àiïìu
naây seä giuáp baån traánh khoãi caãm giaác tiïëc nuöëi,
huåt hêîng keáo daâi khi kïë hoaåch maâ mònh daây
cöng xêy dûång chùèng may bõ àöí vúä.
Haäy nhúá rùçng: Trong cuöåc söëng, khöng coá gò laâ
chùæc chùæn caã. Do àoá, baån nïn quan têm thûåc
hiïån ba àiïìu sau: Thûá nhêët, haäy cöë gùæng vêån
duång caâng nhiïìu caâng töët nhûäng caách thûác coá
thïí giuáp baån tùng cûúâng khaã nùng àaåt àïën thaânh
cöng. Thûá hai, töët nhêët baån nïn coá vaâi kïë hoaåch
dûå phoâng àïí thay thïë trong trûúâng húåp kïë hoaåch
àêìu tiïn khöng khaã thi. Thûá ba, bêët kyâ möåt kïë
hoaåch naâo cuäng coá thïí thêët baåi, vaâ baån cêìn chuêín
bõ töët tinh thêìn nïëu khaã nùng àoá xaãy ra.
2. Kïë hoaåch phaãi bao quaát vaâ thöëng nhêët
trong nhûäng khoaãng thúâi gian khaác nhau,

chùèng haån nhû möåt tiïëng, möåt tuêìn, möåt nùm
hay mûúâi nùm. Roä raâng, kïë hoaåch möåt nùm phaãi

34

HAÂNH TRANG VAÂO ÀÚÂI

khaác so vúái kïë hoaåch mûúâi nùm. Baån coá thïí lïn
kïë hoaåch cho mûúâi nùm túái nhûng baån seä khöng
thïí thûåc hiïån noá möåt caách chñnh xaác nhû mong
àúåi vò coá rêët nhiïìu àiïìu baån khöng thïí lûúâng
trûúác àûúåc. Khi baân vïì kïë hoaåch hoaåt àöång cuãa
àïë chïë Anh, Winston Churchill tûâng noái:
“Chuáng ta phaãi luön nhòn vïì phña trûúác, nhûng
thêåt khoá àïí nhòn xa hún nhûäng gò chuáng ta coá thïí
thêëy”. Baån cuäng cêìn lïn kïë hoaåch cho möåt tiïëng

àöìng höì túái; àoá laâ àiïìu baån biïët chùæc noá seä xaãy
ra. Têët nhiïn möåt giúâ àöìng höì ngùæn nguãi chùèng
nghôa lyá gò so vúái caã cuöåc àúâi baån, nhûng nïëu lïn
kïë hoaåch töët vaâ tiïën haânh töët, noá coá thïí àoáng
goáp tuyïåt vúâi cho tûúng lai cuãa baån.
Mùåc duâ coá nhiïìu àiïìu khöng thïí biïët trûúác
àûúåc trong suöët mûúâi nùm túái, nhûng chùæc chùæn
rùçng mûúâi nùm nûäa baån seä giaâ ài mûúâi tuöíi. Nïëu
luác naây baån àang úã àöå tuöíi mûúâi baãy, mûúâi nùm
nûäa coá thïí baån seä hoaân têët möåt chûúng trònh àaâo
taåo naâo àoá, rúâi gia àònh, kïët hön, khúãi nghiïåp, vaâ
thay àöíi núi laâm viïåc ñt nhêët möåt lêìn (tñnh theo
thöëng kï trung bònh). Coá rêët nhiïìu sûå kiïån àaä vaâ
àang xaãy ra; àöìng thúâi coá biïët bao sûå kiïån khaác
...